Ikigai Daily
Menü
DinginlikBilgi

Hayal gücü bilgiden daha önemlidir. Bilgi sınırlıdır. Hayal gücü dünyayı kuşatır.

Albert Einstein, The Saturday Evening Post, 26 Ekim 1929

EdebiyatBilim

Kartın devamı

Einstein bu sözleri Amerikalı gazeteci George Sylvester Viereck’e söyledi; “What Life Means to Einstein” (Einstein İçin Hayatın Anlamı) başlıklı söyleşi, 26 Ekim 1929’da The Saturday Evening Post dergisinde yayımlandı. Einstein o sırada dünyaca ünlüydü: 1919 güneş tutulmasında yapılan ölçümler genel görelilik kuramını doğrulamış, 1921 Nobel Fizik Ödülü de ona verilmişti. Söz, hayal gücünden özgürce yararlanacak kadar sanatçı olduğunu söylediği cümlenin hemen ardından gelir. Benzer bir bölüm, 1931’de yayımlanan Cosmic Religion (Kozmik Din) adlı kitabında da yer aldı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Albert Einstein, The Saturday Evening Post interview (1929)

İlgili kaynak: Albert Einstein
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakBilim

18. yüzyılda yaşamış Fransız matematikçi Émilie du Châtelet, Isaac Newton’ın Principia adlı eserini Latinceden Fransızcaya çevirdi ve Newton’ın fiziğini açıklayan uzun bir yorum ekledi. Ölümünden sonra yayımlanan bu çeviri, bugün de Fransızcadaki standart çeviri sayılıyor.

Principia, Newton’ın hareket yasalarını ve kütle çekimini ortaya koyduğu, 1687’de Latince yayımlanan kitabıdır. Du Châtelet, çocukluğundan beri Latince, İtalyanca, Yunanca ve Almanca okuyordu. 1730’ların ortasından itibaren yazar Voltaire’le birlikte, eşinin Kuzeydoğu Fransa’daki şatosu Cirey’de yaşayıp çalıştı; ikisi Newton’ı orada birlikte inceledi. 1740’ta fizik üzerine kendi kitabı Institutions de Physique’i (Fiziğin Temelleri) yayımladı. Vis viva, yani “canlı kuvvet” tartışmasına katıldı ve hareket eden bir cismin kuvvetinin kütlesi ile hızının karesinin çarpımına bağlı olduğu görüşünü savundu; bu, bugünkü kinetik enerji kavramına çok yakındır. Principia çevirisine 1745’te başladı, hamileyken de yoğun biçimde çalıştı ve işi, Eylül 1749’da doğumdan birkaç gün sonra 42 yaşında ölmeden kısa süre önce bitirdi. Çeviri 1756’da, tam hâli ise 1759’da yayımlandı.

Émilie du ChâteletKartı aç
MerakBilim

Mary Somerville’in 1834’te yayımlanan On the Connexion of the Physical Sciences (Fizik Bilimlerinin Bağlantısı Üzerine) kitabı, astronomi, fizik, kimya ve jeolojinin birbirine nasıl bağlandığını genel okura anlattı. İngilizcedeki “scientist” (bilim insanı) sözcüğü, bu kitap üzerine yazılan bir eleştiride doğdu.

Somerville 1780’de İskoçya’da doğdu ve yalnızca bir yıl kadar okula gidebildi. Ailesi istemediği hâlde cebiri ve geometriyi kendi kendine öğrendi; ikinci eşi William Somerville ise çalışmalarını destekledi. Fransız matematikçi Laplace’ın gezegenlerin hareketleri üzerine çalışmasını açıkladığı 1831 tarihli The Mechanism of the Heavens (Göklerin İşleyişi) kitabı onu ünlü yaptı. Cambridge’li bilgin William Whewell, 1834 tarihli kitabı değerlendirirken İngilizcede bilimlerle uğraşan herkesi kapsayan bir sözcük olmadığını belirtti ve “artist” (sanatçı) örneğinden yola çıkarak “scientist” sözcüğünü önerdi. 1835’te Somerville ile Caroline Herschel, Kraliyet Astronomi Derneği’ne onursal üye seçilen ilk kadınlar oldu. Oxford’daki Somerville College onun adını taşır; portresi, Royal Bank of Scotland’ın 2017’de bastığı 10 sterlinlik banknotta yer alır.

Mary SomervilleKartı aç
MerakEdebiyat

Mark Twain, Halley Kuyruklu Yıldızı’nın Güneş’e en çok yaklaşmasından iki hafta sonra, 30 Kasım 1835’te doğdu. 1909’da kuyruklu yıldızla birlikte gideceğini söyledi. Kuyruklu yıldız yeniden Güneş’e en yakın noktasına vardıktan bir gün sonra, 21 Nisan 1910’da öldü.

Biyografisini yazan Albert Bigelow Paine’e göre Twain 1909’da şöyle demişti: “1835’te Halley Kuyruklu Yıldızı’yla geldim. Gelecek yıl yine geliyor ve ben de onunla birlikte gitmeyi bekliyorum.” Kendisiyle kuyruklu yıldızı, birlikte gelmiş ve birlikte gitmesi gereken “iki açıklanamaz tuhaflık” olarak görüyordu. Bu tarihler kuyruklu yıldızın günberisi, yani Güneş’e en çok yaklaştığı anlardır ve Twain’in ömrünü neredeyse tam olarak çerçeveler: Birinden iki hafta sonra doğdu, ötekinden bir gün sonra öldü. Halley yaklaşık 76 yılda bir geri döner; bir sonraki gelişi 2061’de bekleniyor.

Mark Twain and Halley’s CometKartı aç
MerakDil

İngilizcede aranmadan bulunan güzel şeyleri anlatan “serendipity” sözcüğünü, İngiliz yazar Horace Walpole 1754’te bir mektubunda türetti. Sözcüğü, kahramanları aramadıkları şeyleri “tesadüf ve zekâ sayesinde” bulup duran Serendip’in Üç Prensi adlı Fars masalından aldı.

Başbakan Robert Walpole’un oğlu olan ve sonradan ilk Gotik roman sayılan Otranto Şatosu’nu yazan Walpole, sözcüğü 28 Ocak 1754’te Floransa’daki İngiliz elçisi, arkadaşı Horace Mann’a yazdığı mektupta kullandı. Aradığı bir bilgiyi eski bir kitapta tesadüfen bulmuştu. Serendip, Sri Lanka’nın eski adıdır; masal Avrupa’ya, Farsça yazan şair Emir Hüsrev’e dayanan 1557 tarihli bir İtalyanca uyarlamayla ulaştı. Sözcük 20. yüzyıla kadar pek kullanılmadı. Bugün hem şans hem de keskin bir göz isteyen keşifler için kullanılıyor. Alexander Fleming’in 1928’de bir kültür kabındaki bakterileri bir küfün öldürdüğünü fark etmesi ve bu gözlemin penisiline götürmesi bunun en bilinen örneğidir.

Horace Walpole, 1754Kartı aç
MerakZihin

Nörolog Oliver Sacks, Dr P. adını verdiği bir müzik öğretmenini anlatır: gözleri sağlamdı, ama yüzleri ve gündelik eşyaları görerek tanıyamıyordu. Bir muayeneden çıkarken şapkasını alacağını sanıp karısının başını tuttu. Sacks’ın 1985 tarihli Karısını Şapka Sanan Adam kitabı adını bu andan alır.

Kitap, Sacks’ın hasta öykülerini topladığı Karısını Şapka Sanan Adam’dır. Sacks, Dr P. üzerinden görsel agnoziyi anlatır: gözler normal çalışır, ama beyin gördüğü şeyi ne olduğuyla eşleştiremez. Eline bir gül verildiğinde Dr P. onun kıvrımlı kırmızı biçimini ve yeşil sapını ayrıntılarıyla tarif etti, ama koklayana kadar bir çiçek olduğunu anlamadı. Sacks, görmeyi bellekle buluşturan ve beynin arka kısmında yer alan görme alanlarında bir tümör ya da ilerleyici bir hastalık olduğundan şüpheleniyordu; neden hiçbir zaman kesinleşmedi. Dr P. hayatının sonuna dek müzik öğretmenliğini sürdürdü. Giyinmek, yemek yemek gibi gündelik işleri şarkı söyleyerek yapabiliyordu: gördükleri ona bir şey ifade etmese de müzik hâlâ anlamlıydı.

Oliver Sacks, The Man Who Mistook His Wife for a HatKartı aç
Sıradaki kartGenişim ben, içimde kalabalıklar var.Devam et →