Çinli bilim insanı Tu Youyou, bugün en etkili sıtma ilaçlarından biri olan artemisinini buldu. Ekibi yüzlerce geleneksel ilacı denemişti; 4. yüzyıldan kalma bir tıp kitabı Tu’yu tatlı pelini yüksek ısıya maruz bırakmadan özütlemeye yöneltti ve etken madde bu sayede bozulmadan kaldı.
Nobel Prize
Kartın devamı
Tu, 1967’de yeni sıtma ilaçları bulmak için başlatılan gizli bir askerî program olan Proje 523’te çalışıyordu. Programın bir amacı, ilaçlara dirençli sıtmayla boğuşan Kuzey Vietnam askerlerine yardım etmekti. Ekibi 2.000 kadar geleneksel reçete topladı ve yüzlerce bitki özütünü denedi. Tatlı pelin (Artemisia annua) umut veriyordu ama sonuçları tutarsızdı. Tu, 4. yüzyılda yaşamış Ge Hong’un acil durumlar için yazdığı ilaç el kitabında, bitkinin suda bekletilip suyunun içilmesini öğütleyen ve kaynatmaktan hiç söz etmeyen bir tarif buldu; etken maddeyi ısının bozduğundan şüphelendi. 1971’de eterle düşük sıcaklıkta yapılan özütleme işe yaradı. Tu bu buluşla 2015 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü’nü paylaştı.
Kaynaklar ve ilgili okumalar
Kaynak: Nobel Prize
İlgili kaynak: Tu Youyou