Isotype, toplumsal ve ekonomik verileri yan yana dizilmiş, tekrar eden küçük resimlerle anlatan bir görsel sistemdir; amacı, dili ya da eğitimi ne olursa olsun herkesin bu verileri anlayabilmesiydi. Sistemi 1920’lerin Viyana’sında Otto Neurath, sonradan Neurath soyadını alan Marie Reidemeister ve grafik sanatçısı Gerd Arntz geliştirdi.

Isotype picture language

Kartın devamı

Isotype adı, İngilizce “International System of Typographic Picture Education” (Uluslararası Tipografik Resimli Eğitim Sistemi) sözlerinin kısaltmasıdır. Otto Neurath sistemi 1920’lerde Viyana’daki Toplum ve Ekonomi Müzesi’nde geliştirdi; amacı, az okumuş insanlar dahil herkesin toplumsal ve ekonomik verileri bir bakışta karşılaştırabilmesiydi. Temel kural basitti: daha büyük bir miktarı göstermek için simge büyütülmez, aynı küçük simge daha çok kez yinelenir. Böylece okuyucu hem sayabilir hem karşılaştırabilir. Avusturya’daki siyasi çalkantı Neurath’ı 1934’te ülkeden ayrılmak zorunda bırakınca çalışmalarını önce Hollanda’da, sonra İngiltere’de sürdürdü. Bu yaklaşımın izleri bugün toplu taşıma haritalarında, trafik işaretlerinde ve infografiklerdeki tekrar eden küçük simgelerde görülüyor.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Isotype picture language

İlgili kaynak: Isotype (picture language)

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakTeknoloji

Unicode, her harfe, simgeye ve emojiye sabit bir numara veren ortak standarttır; bu sayede bir cihazda yazılan metin başka bir cihazda da aynı okunur.

Unicode’dan önce bilgisayarlar yüzlerce ayrı kodlama kullanıyordu. Aynı sayı farklı sistemlerde farklı harfleri gösterebiliyor, başka bir dildeki metin çoğu zaman anlamsız işaretlere dönüşüyordu. 1987’de Xerox’tan Joe Becker ile Apple’dan Lee Collins ve Mark Davis, tek ve evrensel bir karakter kümesi üzerinde çalışmaya başladı. Unicode Konsorsiyumu Ocak 1991’de Kaliforniya’da kuruldu; standardın ilk cildi de aynı yılın ekim ayında çıktı. 1996’daki Unicode 2.0, başlangıçtaki 16 bitlik sınırı aşarak bir milyonun üzerinde kod noktasına, yani karakterlere verilebilecek numaraya yer açtı; Mısır hiyeroglifleri gibi tarihî yazılar da böylece eklenebildi. Bugün standart 175 yazı sisteminde 170.000’den fazla karakteri kapsıyor; ama her karakterin ekranda görünmesi için onu çizebilen bir yazı tipi hâlâ gerekiyor.

Unicode ConsortiumKartı aç

MerakDil

Mors alfabesi en kısa işaretleri en sık kullanılan harflere verir: İngilizcede en çok geçen harf olan E tek bir nokta, T tek bir çizgidir; Q gibi seyrek bir harf ise dört işaret tutar. Böylece gündelik mesajlar telgrafla daha çabuk gönderilebiliyordu.

Kodun harf sıklığına göre düzenlenmesi genellikle Samuel Morse’un ortağı Alfred Vail’e mal edilir. Vail, New Jersey’nin Morristown kasabasındaki bir gazete matbaasının harf kasalarında kaç metal harf bulunduğunu saydı. Mantığı basitti: Matbaacı en çok hangi harfe ihtiyaç duyuyorsa ondan en çok bulundururdu. Amerikan sürümünde farklı uzunlukta çizgiler ve bazı harflerin içinde boşluklar vardı. Friedrich Gerke 1848’de Almanya’da kodu sadeleştirdi; 1865’te uluslararası standart hâline gelen bu sürüm, bugün kullanılan Mors alfabesidir. Veri sıkıştırmadan henüz kimse söz etmezken kod onun temel fikrine dayanıyordu: En sık söylenene en az işareti harca. Amatör telsizciler Mors alfabesini bugün de zevk için öğreniyor.

Morse codeKartı aç

MerakGöç

Bantu dilleri konuşan çiftçi topluluklar, binlerce yıl içinde bugünkü Kamerun ile Nijerya arasındaki yaylalardan Orta, Doğu ve Güney Afrika’nın büyük bölümüne yayıldı. Bugün bu bölgelerde Svahili, Zulu, Şona ve Kikuyu gibi yüzlerce akraba Bantu dili konuşuluyor.

Tarihçiler bir zamanlar tek ve büyük bir “Bantu göçü” düşünüyordu. Bugün dilbilimsel, arkeolojik ve genetik kanıtlar, kabaca MÖ 4000 ile MS 500 arasında pek çok yoldan ilerleyen daha yavaş bir yayılmaya işaret ediyor; Bantu dilli topluluklar bugünkü Güney Afrika’ya MS 300 civarında ulaşmıştı. “Bantu” adını 1862’de Alman dilbilimci Wilhelm Bleek, bu dillerin çoğunda “insanlar” anlamına gelen sözcükten türetti. Tarım, hayvancılık ve demircilik bölgeden bölgeye farklı bileşimlerle yayıldı; yeni gelenler her yerde orada yaşayan halklarla karıştı. Örneğin Zulu ve Xhosa dillerindeki “tık” sesleri, güney Afrika’da daha önce konuşulan Khoisan dillerinden alınmıştır.

Bantu migrationsKartı aç

MerakGöç

Avustronezya dil ailesinden dilleri konuşan denizciler, 4.000 yılı aşkın bir süre önce Tayvan’dan yola çıkarak Güneydoğu Asya adalarına ve Pasifik’in büyük bölümüne yerleşti. Hawaii, Yeni Zelanda ve Paskalya Adası’na kadar ilerlediler, batıda da Madagaskar’a ulaştılar.

Dilbilimcilerin, arkeologların ve genetikçilerin çoğu, bu yayılmanın Tayvan’da başladığı ve MÖ 2000 dolaylarında Filipinler’e ulaştığı görüşünde; ancak yeni gelenler adalarda zaten yaşayan halklarla yoğun biçimde karıştı. Bir yanlarındaki yüzdürücüyle dengelenen kanolarla yol alan bu denizciler yanlarında taro, yam, domuz, köpek ve tavuk taşıdı. Yaklaşık 3.300 yıl öncesinden itibaren Lapita adı verilen, damga desenli kendine özgü bir çömlek türü, batı Pasifik’e yayılışlarının izini sürmeyi sağlar. Yıldızlardan, okyanus dalgalarından ve kuşlardan yön bulan Polinezyalı denizciler daha sonra Hawaii’ye, Paskalya Adası’na ve en son, MS 1250–1300 dolaylarında Yeni Zelanda’ya ulaştı. Yaklaşık 1.500 yıl önce ise başka bir grup Hint Okyanusu’nu aşıp Madagaskar’a vardı; Malgaşçanın en yakın akrabasının Borneo’da konuşulan bir dil olmasının nedeni budur.

Austronesian expansionKartı aç

AzimTasarım

Batı Almanya’daki Ulm Tasarım Yüksekokulu 1953’ten 1968’e kadar açık kaldı ve tasarımı bir süsleme işi olarak değil; bilimle, sosyolojiyle ve sanayi üretimiyle birlikte öğretti. Braun’un sade ürünlerinde ve Lufthansa’nın görsel kimliğinde okulun hocalarının ve öğrencilerinin imzası vardır.

Okulu Inge Scholl, tasarımcı Otl Aicher ve İsviçreli sanatçı ve mimar Max Bill kurdu. Inge Scholl’un kardeşleri Hans ve Sophie Scholl, Nazilere direndikleri için 1943’te idam edilmişti; okul kısmen onların anısına, savaş sonrasında sorumluluk sahibi yurttaşlar yetiştirmek amacıyla açıldı. Binasını Max Bill tasarladı, ilk yöneticisi de o oldu. Eğitim giderek daha yöntemli bir hâl aldı; matematikten, psikolojiden ve işaretlerin nasıl anlam taşıdığını inceleyen bilimden yararlandı. Okulun hocası Hans Gugelot, Braun’un 1950’lerdeki radyo ve pikaplarında firmayla birlikte çalıştı. Aicher’in ekibi 1960’ların başında Lufthansa’nın bütün kurumsal kimliğini tasarladı; Aicher daha sonra 1972 Münih Olimpiyatları’nın piktogramlarını da çizdi. Okul, kamu desteği kesilince 1968’de kapandı.

Ulm School of DesignKartı aç

Sıradaki kartWelwitschia, Namibya ve Angola’daki Namib Çölü’nde yetişen ve ömrü boyunca yalnızca iki yaprak çıkaran bir bitkidir. Bu yapraklar yüzyıllar boyunca diplerinden uzamayı sürdürür; bazı bitkilerin bin yaşından büyük olduğu düşünülüyor.Devam et →