Hipokaust, Romalıların yerden ısıtma sistemiydi: bir ocak, küçük ayaklar üzerine oturtulmuş zeminin altına sıcak hava gönderir, bazı yapılarda bu hava duvarlardaki boşluklardan da yükselirdi. Böylece hamamlar ve varlıklı evler ısınırdı.

Kartın devamı

Adı, Yunanca “alttan ısıtılan” anlamındaki sözcüklerden gelir. Zeminin altında, pilae denen küçük tuğla ya da taş ayaklar sıra sıra dizilirdi; odanın dışındaki bir ocak sıcak havayı ve dumanı bu alçak boşluğa gönderirdi. Duvarlara yerleştirilen içi boş kutu tuğlalar ise ısıyı yukarı taşıyıp dışarı atardı. Romalı yazarlar, MÖ 1. yüzyılın başlarında yaşamış varlıklı bir iş insanı olan Sergius Orata’yı ısıtmalı “asma hamamların” mucidi sayar; ama tarihçiler, zemini bu yolla ısıtan ilk kişinin o olduğundan şüphelidir. Mimar Vitruvius, MÖ 1. yüzyılın sonlarında böyle hamamların nasıl yapılacağını anlattı; sistem Britanya’dan Kuzey Afrika’ya kadar imparatorluğun her yanına yayıldı. Ateşi sürekli yanık tutmak için bol yakıt ve bu işi yapan köleler ya da hizmetkârlar gerekiyordu.