AzimÖykü

Annie Easley, 1955’te NASA’nın öncülü NACA’ya hesapları elle yapan bir “insan bilgisayar” olarak girdi, sonra programcı oldu. Yazdığı kodlar, sonradan Voyager ve Cassini gibi sondaları uzaya gönderecek Centaur roket kademesine ve enerji ile batarya araştırmalarına destek verdi.

Annie Easley

Kartın devamı

Easley 1933’te Alabama’nın Birmingham kentinde doğdu. Ohio’nun Cleveland kentindeki Lewis Uçuş İtki Laboratuvarı’na girdiğinde, yaklaşık 2.500 çalışan arasındaki yalnızca dört Siyah çalışandan biriydi. Hesap işini makineler devralınca FORTRAN ve SOAP programlama dillerini öğrendi. Centaur, ilk kademe yakıtını bitirdikten sonra ateşlenen bir roket kademesidir ve sıvı hidrojeni sıvı oksijenle yakan ilk kademe oydu; Easley’nin programları bu kademenin çözümlemelerine destek verdi. Enerji alanındaki çalışmaları arasında hibrit araçlar için yapılan ilk batarya araştırmalarını destekleyen benzetimler de vardı. Tam gün çalışırken 1977’de Cleveland State Üniversitesi’nde matematik lisansını tamamladı. Eşit istihdam fırsatı danışmanı olarak ayrımcılık şikâyetlerinin çözülmesine yardım etti; kız öğrencileri ve azınlıklardan gelen gençleri bilime yönlendirdi. 1989’da emekli oldu.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Annie Easley

İlgili kaynak: Annie Easley

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakUzay

Güneş yelkeni, çok ince ve dev bir aynadır; uzay aracı onunla güneş ışığının hafif itişiyle yol alır. Yakıt gerektirmez; üzerine ışık düştükçe bu küçük itiş aracı durmadan hızlandırır.

Işığın kütlesi yoktur ama momentumu vardır; bu yüzden bir aynaya çarpıp yansırken ona küçük bir itme uygular. Fikir Johannes Kepler’e kadar uzanır: Kepler 1600’lerin başında kuyruklu yıldızların kuyruğunun hep Güneş’in ters yönünü gösterdiğini fark etmiş ve göksel bir rüzgârla yol alan gemiler hayal etmişti. 2010’da Japonya’nın IKAROS aracı, Venüs’e doğru giderken gezegenler arası uzayda güneş yelkeni kullanan ilk uzay aracı oldu. 2019’da The Planetary Society’nin kısmen bağışlarla finanse ettiği LightSail 2, küçük bir uydunun yalnızca güneş ışığıyla yörüngesini yükseltebileceğini gösterdi; araç 2022’de atmosfere girerek yandı. İtme çok küçüktür ama hiç tükenmez; aylar içinde birikerek büyür.

Solar sailKartı aç

AzimUzay

NASA’nın DART uzay aracı, 26 Eylül 2022’de daha büyük bir asteroidin çevresinde dönen küçük Dimorphos asteroidine bilerek çarptı. Çarpma, Dimorphos’un eşinin çevresindeki bir turunu yaklaşık 33 dakika kısalttı; bu, bir asteroidin rotasının çarpmayla değiştirilebileceğinin ilk kanıtıydı.

Adı Double Asteroid Redirection Test’in (Çift Asteroit Yönlendirme Testi) kısaltması olan DART, Kasım 2021’de fırlatıldı ve yaklaşık 150 metre çapındaki Dimorphos’a saniyede 6,1 kilometre hızla çarptı. Ne Dimorphos ne de eşi Didymos Dünya için tehdit oluşturuyordu; bu ikili, küçük asteroidin yörüngesindeki bir değişiklik teleskoplarla kolayca ölçülebildiği için seçildi. Çarpmadan önce Dimorphos, Didymos’un çevresini 11 saat 55 dakikada dolanıyordu. Görev ekibi 73 saniyelik bir değişikliği bile başarı sayacaktı; gerçekleşen değişim ise 33 dakika kadardı. Bunun bir nedeni, çarpmanın fırlattığı dev kaya ve toz bulutunun asteroidi fazladan itmesiydi. İtalya’nın küçük uydusu LICIACube bu bulutu fotoğrafladı. Avrupa Uzay Ajansı’nın 2024’te fırlattığı Hera aracının da krateri incelemek için 2026 sonunda oraya varması bekleniyor.

NASA DART missionKartı aç

MerakUzay

NASA’nın 2018’de fırlatılan Parker Güneş Sondası, Güneş’in korona denen dış atmosferinin içinden geçerek uçuyor. Aralık 2024’te Güneş’in yüzeyine yalnızca 6,1 milyon kilometre yaklaştı; daha önce hiçbir uzay aracı bu kadar yaklaşmamıştı.

Sonda, adını 1958’de güneş rüzgârının, yani Güneş’ten dışarı akan yüklü parçacık akımının varlığını öngören astrofizikçi Eugene Parker’dan alır; NASA’nın yaşayan birinin adını verdiği ilk uzay aracıdır. Güneş’e dönük, yaklaşık 11 santimetre kalınlığındaki karbon kompozit ısı kalkanı 1.000 °C dolayına kadar ısınır; arkasındaki aletler ise oda sıcaklığına yakın kalır. Venüs’ün yakınından yedi kez geçen sonda, her geçişte yörüngesini biraz daha daralttı. En yakın geçişlerinde saatte yaklaşık 690.000 kilometre hıza ulaşır; insan yapımı hiçbir nesne bu kadar hızlı gitmemiştir. 2021’de koronanın içinden geçen ilk uzay aracı oldu. Ölçümleri, güneş rüzgârının nasıl oluştuğunu ve güneş fırtınalarının uyduları ve elektrik şebekelerini nasıl bozabildiğini anlamaya yardımcı oluyor.

Parker Solar ProbeKartı aç

AzimBiyografi

Bangladeş asıllı Amerikalı yapı mühendisi Fazlur Rahman Khan, geliştirdiği “tüp” sistemleriyle çok yüksek binaları daha ucuza yapılabilir hâle getirdi. Bu sistemlerde kulenin dış duvarları birlikte çalışarak rüzgâra karşı koyar. Chicago’daki John Hancock Center ile bugünkü adı Willis Tower olan Sears Tower bu fikirle yükseldi.

Khan’dan önce gökdelenlerin çoğu, içeriden çelik kolon ve kirişlerle kurulan sağlam bir iskelete dayanıyordu; bina yükseldikçe rüzgârda sallanmaması için gereken çelik de artıyordu. Khan’ın çerçeveli tüp sisteminde kolonlar binanın dış çevresine sık aralıklarla dizilir ve derin kirişlerle birbirine bağlanır. Böylece bütün dış duvar, zemine sağlamca oturmuş, içi boş ve rijit tek bir boru gibi davranır. Chicago’daki Skidmore, Owings & Merrill firmasında bu fikrin farklı biçimlerini geliştirdi: John Hancock Center’da (1969) tüp, cepheye yerleştirilmiş dev X biçimli çaprazlarla güçlendirildi; Sears Tower’da (1973) ise dokuz tüp bir demet gibi bir araya getirildi. Khan 1929’da Dakka’da doğdu, 1982’de öldü.

Fazlur Rahman KhanKartı aç

AzimBiyografi

Mary Jackson 1958’de NASA’nın ilk Siyah kadın mühendisi oldu. Bunun için gereken akşam dersleri yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu bir okulda verildiğinden, derslere girebilmek için Virginia’daki Hampton kentinden özel izin istemek zorunda kaldı.

Jackson 1951’de NACA’nın Langley laboratuvarındaki West Area Computing birimine, hesapları elle yapan bir “insan bilgisayar” olarak girdi. 1953’te mühendis Kazimierz Czarnecki’nin yanında, modelleri ses hızının neredeyse iki katı hızla esen havaya tutan bir rüzgâr tüneli olan Süpersonik Basınç Tüneli’nde çalışmaya başladı. Czarnecki onu mühendis olmak için eğitim almaya yüreklendirdi. Gereken dersleri Virginia Üniversitesi, yalnızca beyaz öğrencilerin okuduğu Hampton Lisesi’nde veriyordu; Jackson kentten izin istedi ve bu izni aldı. Çoğu uçağın yüzeyine değerek akan ince hava katmanı üzerine olmak üzere 12 teknik makale yazdı ya da yazılmasına ortak oldu. 1979’da, kendisine açık en yüksek mühendislik unvanına ulaşmışken daha düşük bir göreve geçmeyi kabul etti ve NASA’da kadınların ve azınlıkların ilerlemesine yardım eden programları yönetti. NASA, 2020’de Washington’daki genel merkez binasına onun adını verdi.

Mary JacksonKartı aç

Sıradaki kartMatematik doktorası alan ilk Siyah Amerikalı kadınlardan Evelyn Boyd Granville, IBM’de ABD’nin ilk uydu ve insanlı uzay uçuşu projeleri olan Vanguard ve Mercury için yörünge hesaplayan bilgisayar programları yazdı. Daha sonra Apollo programında da çalıştı.Devam et →