Ikigai Daily
Menü
AzimÖykü

Portekizli yazar José Saramago ilk romanını 1947’de, 24 yaşında yayımladı; ikincisi ancak otuz yıl sonra geldi. Ününü getiren Memorial do Convento (Türkçede Baltasar ile Blimunda) 1982’de, altmış yaşına bastığı yıl çıktı; 1998’de de Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazandı.

José Saramago

EdebiyatBiyografi

Kartın devamı

Saramago bu yıllarda geçimini otomobil tamirciliği, sosyal yardım kurumunda memurluk, bir yayınevinde editörlük ve çevirmenlik, ardından gazetecilikle sağladı; bu arada şiir ve deneme kitapları da yayımladı. 1950’lerde yazdığı Claraboia adlı roman, ancak ölümünden sonra, 2011’de yayımlandı. Kurmacaya 1977’de Manual de Pintura e Caligrafia ile döndü ve olgunluk döneminin üslubunu buldu: konuşmaları tırnak işareti kullanmadan anlatının içine katan uzun, akışkan cümleler. Memorial do Convento, 18. yüzyıl Portekiz’inde, Mafra’daki dev manastırın yapıldığı yıllarda geçer; tek elli bir askerin, insanların içini görebilen genç bir kadının ve uçmayı düşleyen bir rahibin hikâyesini anlatır. Saramago, Nobel Edebiyat Ödülü’nü alan ilk Portekizce yazardı.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: José Saramago

İlgili kaynak: José Saramago
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakBilim

Mary Somerville’in 1834’te yayımlanan On the Connexion of the Physical Sciences (Fizik Bilimlerinin Bağlantısı Üzerine) kitabı, astronomi, fizik, kimya ve jeolojinin birbirine nasıl bağlandığını genel okura anlattı. İngilizcedeki “scientist” (bilim insanı) sözcüğü, bu kitap üzerine yazılan bir eleştiride doğdu.

Somerville 1780’de İskoçya’da doğdu ve yalnızca bir yıl kadar okula gidebildi. Ailesi istemediği hâlde cebiri ve geometriyi kendi kendine öğrendi; ikinci eşi William Somerville ise çalışmalarını destekledi. Fransız matematikçi Laplace’ın gezegenlerin hareketleri üzerine çalışmasını açıkladığı 1831 tarihli The Mechanism of the Heavens (Göklerin İşleyişi) kitabı onu ünlü yaptı. Cambridge’li bilgin William Whewell, 1834 tarihli kitabı değerlendirirken İngilizcede bilimlerle uğraşan herkesi kapsayan bir sözcük olmadığını belirtti ve “artist” (sanatçı) örneğinden yola çıkarak “scientist” sözcüğünü önerdi. 1835’te Somerville ile Caroline Herschel, Kraliyet Astronomi Derneği’ne onursal üye seçilen ilk kadınlar oldu. Oxford’daki Somerville College onun adını taşır; portresi, Royal Bank of Scotland’ın 2017’de bastığı 10 sterlinlik banknotta yer alır.

Mary SomervilleKartı aç
AzimEdebiyat

Laura Ingalls Wilder ilk romanını 1932’de, 65 yaşında yayımladı. Büyük Ormandaki Küçük Ev (Little House in the Big Woods), kendi ailesinin Amerika’nın iç bölgelerindeki yerleşimci hayatını anlatan Küçük Ev dizisinin ilk kitabıydı. Wilder diziyi yetmişli yaşlarında da yazmayı sürdürdü.

Wilder romanlardan önce on yılı aşkın süre Missouri Ruralist adlı bir tarım gazetesine yazdı; “As a Farm Woman Thinks” (Bir Çiftçi Kadının Düşünceleri) başlıklı düzenli bir köşesi vardı. Dizi, 1932–1943 arasında yayımlanan sekiz romana ulaştı; kitaplar ailesinin 1870’ler ve 1880’lerde yeni topraklara yerleşme serüvenini anlatır. Dokuzuncu kitap The First Four Years, Wilder öldükten sonra bulundu ve 1971’de yayımlandı. Yazar olan kızı Rose Wilder Lane müsveddeleri titizlikle elden geçirdi; metnin ne kadarının Lane’e ait olduğu tarihçiler arasında hâlâ tartışılıyor. Kitaplar sonradan Bozkırdaki Küçük Ev (1974–1983) adlı televizyon dizisine ilham verdi.

Laura Ingalls WilderKartı aç
AzimEdebiyat

Harry Bernstein ilk kitabını, The Invisible Wall (Görünmez Duvar) adlı anılarını 2007’de, 96 yaşında yayımladı. Kitaba 67 yıllık eşi Ruby’yi kaybettikten sonra, 93 yaşında başlamıştı.

Bernstein 1910’da Manchester yakınlarındaki pamuk fabrikaları kenti Stockport’ta doğdu. Anıları, bir yanında Yahudilerin, öbür yanında Hristiyanların oturduğu bir sokakta geçer: altı çocuğu doyurmaya çalışan annesi Ada’yı, babasının içkiye düşkünlüğünü, çevrelerindeki Yahudi düşmanlığını ve kız kardeşi Lily’nin bir Hristiyan gençle yaşadığı yasak aşkı anlatır. Aile 1922’de Amerika’ya göç etti; Bernstein orada 62 yaşında emekli olana kadar senaryo okuru ve dergi editörü olarak çalıştı. Ardından üç anı kitabı daha geldi: The Dream (2008), The Golden Willow (2009) ve 2011’de, 101 yaşında ölümünden sonra yayımlanan What Happened to Rose.

Harry BernsteinKartı aç
AzimEdebiyat

Toni Morrison ilk romanı En Mavi Göz’ü 1970’te, 39 yaşında yayımladı. Romanı sabahları şafak sökmeden yazıyordu; gündüzleri başkalarının kitaplarının editörlüğünü yapıyor, iki oğlunu tek başına büyütüyordu. 1993’te Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan ilk siyahi kadın oldu.

Morrison yıllar sonra, sabahın erken saatlerinde yazmaya mecburiyetten başladığını anlattı: çocukları küçüktü ve başka boş vakti yoktu. Zamanla bu saatleri sevdi; gün başlamadan kahvesini alıp aydınlığın gelişini izlemekten hoşlanıyordu. O yıllarda Random House yayınevinde çalışıyordu; 1967’de yayınevinin roman bölümündeki ilk siyahi kadın kıdemli editör oldu. Toni Cade Bambara ve Gayl Jones gibi siyahi yazarların kitaplarını yayımlattı, Muhammed Ali’nin 1975’te çıkan otobiyografisinin editörlüğünü yaptı. Bu işte yaklaşık yirmi yıl kaldı; kendi romanlarını hep mesai başlamadan önceki saatlerde yazdı.

Toni MorrisonKartı aç
AzimEdebiyat

Stephen King, Carrie romanının ilk sayfalarını buruşturup çöpe attı. Eşi Tabitha sayfaları çöpten çıkarıp okudu ve ona devam etmesini söyledi. Kitap ciltli baskısı için 2.500 dolar avans getirdi; ardından cep kitabı hakları 400.000 dolara satıldı.

King’in Yazma Sanatı (On Writing, 2000) kitabında anlattığına göre, o sıralar Maine’de bir lisede İngilizce öğretmeniydi; Tabitha ve çocuklarıyla bir karavanda yaşıyordu ve genç bir kızın dünyasını inandırıcı biçimde yazabileceğinden emin değildi. Tabitha’nın bu metinde bir şey olduğunu söylemesi kitabı kurtardı. Ciltli baskıyı Doubleday satın aldı; cep kitabı haklarının satıldığı haberi King’e 1973 Anneler Günü’nde telefonla ulaştı. Bu para sayesinde öğretmenliği bırakıp yalnızca yazmaya başladı. Tabitha’ya ithaf edilen Carrie 1974’te çıktı ve King’in yayımlanan ilk romanı oldu.

Stephen KingKartı aç
Sıradaki kartErnest Shackleton’ın gemisi Endurance, 1915’te Antarktika’daki Weddell Denizi’nde buzların arasında ezilerek battı. Mürettebat aylarca sürüklenen buzların üstünde kamp kurdu; Shackleton yardım getirmek için açık bir filikayla 1.300 kilometre yol aldı ve 28 kişinin hepsi kurtuldu. Enkaz 2022’de, neredeyse bozulmadan bulundu.Devam et →