Ikigai Daily
Menü
AzimAlıntı

“Bunu anlatabilir misiniz?” Ben de “Anlatabilirim” dedim.

Anna Ahmatova, Requiem

EdebiyatTarih

Kartın devamı

Ahmatova, 1930’ların sonundaki Stalin terörü sırasında oğlundan haber alabilmek için Leningrad’da bir hapishanenin önündeki kuyruklarda on yedi ay bekledi. Bir gün dudakları morarmış bir kadın onu tanıdı ve eğilip kulağına bu soruyu fısıldadı; o kuyruklarda herkes fısıltıyla konuşurdu. Ahmatova bu kısa konuşmayı, terör yıllarını anlatan şiir dizisi “Requiem”in başına, 1957’de yazdığı kısa bir düzyazı önsöz olarak koydu. Şiirler yıllarca yalnızca birkaç güvenilir dostun belleğinde yaşadı; bir aramada ele geçecek tek bir kâğıt kalmasın diye onları ezberlemişlerdi. Dizinin tamamı Sovyetler Birliği’nde ancak 1987’de yayımlanabildi.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Anna Akhmatova, ‘Instead of a Preface’, Requiem (1957)

İlgili kaynak: Anna Ahmatova
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimEdebiyat

Laura Ingalls Wilder ilk romanını 1932’de, 65 yaşında yayımladı. Büyük Ormandaki Küçük Ev (Little House in the Big Woods), kendi ailesinin Amerika’nın iç bölgelerindeki yerleşimci hayatını anlatan Küçük Ev dizisinin ilk kitabıydı. Wilder diziyi yetmişli yaşlarında da yazmayı sürdürdü.

Wilder romanlardan önce on yılı aşkın süre Missouri Ruralist adlı bir tarım gazetesine yazdı; “As a Farm Woman Thinks” (Bir Çiftçi Kadının Düşünceleri) başlıklı düzenli bir köşesi vardı. Dizi, 1932–1943 arasında yayımlanan sekiz romana ulaştı; kitaplar ailesinin 1870’ler ve 1880’lerde yeni topraklara yerleşme serüvenini anlatır. Dokuzuncu kitap The First Four Years, Wilder öldükten sonra bulundu ve 1971’de yayımlandı. Yazar olan kızı Rose Wilder Lane müsveddeleri titizlikle elden geçirdi; metnin ne kadarının Lane’e ait olduğu tarihçiler arasında hâlâ tartışılıyor. Kitaplar sonradan Bozkırdaki Küçük Ev (1974–1983) adlı televizyon dizisine ilham verdi.

Laura Ingalls WilderKartı aç
DinginlikEdebiyat

Selçuklu veziri Nizamülmülk’ün 1091 dolaylarında yazdığı Siyasetname, elli bölümde bir hükümdara din işlerini, askerleri, vergiyi, saray erkânını ve casusları nasıl idare edeceğini anlatır.

1080’lerin sonunda Sultan Melikşah, üst düzey devlet adamlarından iyi bir yönetimin nasıl olması gerektiğini yazmalarını istedi; beğendiği metin Nizamülmülk’ünkü oldu. Vezir önce 39 bölüm yazdı, 1092’de öldürülmeden kısa süre önce 11 bölüm daha ekledi; kitabı kâtibi ancak onun ölümünden sonra ortaya çıkardı. Eser atamalar, vergi, adalet ve ordu üzerine doğrudan öğütleri eski hükümdarların hikâyeleriyle birleştirir ve bir hükümdarın kendi memurlarını izleyecek güvenilir haberciler bulundurması gerektiğini ısrarla vurgular. Son bölümler ise dinî isyancılara, en çok da İsmaililere karşı uzun uzun uyarır.

SiyasatnamaKartı aç
AzimEdebiyat

Herman Melville’in Moby Dick’i 1851’de yayımlandığında eleştirmenlerden hem övgü hem yergi aldı ve az sattı; yazarın ünü de ömrünün son yıllarında söndü. Roman, ancak Melville’in ölümünden onlarca yıl sonra, 1920’lerde yeniden keşfedilince büyük Amerikan romanlarından biri sayılır oldu.

Roman, Kaptan Ahab’ın beyaz balinayı kovalamasını anlatır; ama hikâyeyi balinaların biyolojisine, felsefeye ve gemicilerin gündelik işine ayrılmış uzun bölümlerle sık sık böler. Bu karışım pek çok eleştirmeni şaşırttı ya da sıktı, birkaçı ise kitabın iddiasını övdü. Melville hayattayken roman ancak birkaç bin sattı. Yazar yirmi yıla yakın New York’ta gümrük müfettişi olarak çalıştı ve 1891’de, romancı olarak büyük ölçüde unutulmuş hâlde öldü. 1920’lerde başlayan ve Raymond Weaver’ın 1921’de yayımladığı biyografinin hız verdiği “Melville Revival” (Melville’in yeniden keşfi), Moby Dick’i yeni okurlarla buluşturdu; eleştirmenler de kitabın uzun sapmalarını kusur olarak değil, eserin genişliğinin bir parçası olarak görmeye başladı.

Edebiyat tarihiKartı aç
AzimEdebiyat

Amerikalı romancı Zora Neale Hurston 1960’ta öldüğünde kitaplarının çoğu artık basılmıyordu; mezarına bir taş bile dikilmemişti. Yazar Alice Walker 1973’te Florida’da mezarın olabileceği yeri buldu, oraya bir taş diktirdi ve Hurston’ın eserlerinin yeniden okunmasına öncülük etti.

Hurston, 1920’lerde New York’ta siyahi edebiyatın, müziğin ve sanatın parladığı Harlem Rönesansı’nın önde gelen yazarlarındandı. Antropoloji eğitimi de almıştı; Amerika’nın güneyinde ve Karayipler’de halk anlatıları derledi. 1937’de yayımlanan Their Eyes Were Watching God bugün bir klasik sayılıyor. 1950’lerde yoksulluk içindeydi; zaman zaman hizmetçilik ve vekil öğretmenlik yaptı, Florida’nın Fort Pierce kasabasında bir düşkünler evinde öldü. Walker mezarı araştırmacı Charlotte D. Hunt’la birlikte aradı. Parasını kendisinin ödediği taşta Hurston “Güney’in Dehası” diye anılıyor, ama doğum yılı 1901 yazıyor. Gerçek doğum yılı 1891’dir; 1901’i ise Hurston onlarca yıl boyunca kendisi kullanmıştı. Walker’ın 1975’te Ms. dergisinde çıkan yazısı, eserlerine yeniden ilgi uyandırdı.

Edebiyat tarihiKartı aç
MerakArkeoloji

Oksirinhos Papirüsleri, Mısır’daki antik bir kentin çöplüklerinden çıkarılan yarım milyon kadar yazı parçasıdır. Kayıp oyunlar ve şiirler; sözleşmeler, vergi beyannameleri, özel mektuplar ve okul ödevleriyle karışık hâlde bulundu.

Oxford’dan iki genç bilim insanı, Bernard Grenfell ile Arthur Hunt, 1896’da Kahire’nin yaklaşık 160 kilometre güneyindeki Oksirinhos kentinin eski çöp tepelerini kazmaya başladı. Mısır’ın kuru iklimi, sazdan yapılan kâğıt benzeri yazı malzemesi papirüsün çürümesini önlemişti. Vergi beyannamelerinin, makbuzların ve mektupların arasından Sappho’nun şiirlerinden parçalar, yüzyıllardır kayıp olan Menandros komedileri ve erken dönem Hristiyan metinleri çıktı. Buluntu o kadar büyük ki bugüne kadar ancak küçük bir bölümü yayımlanabildi; çünkü her parçanın temizlenmesi, birleştirilmesi, okunması ve çevrilmesi gerekiyor. Koleksiyonun büyük kısmını Oxford’da saklayan Mısır Araştırmaları Derneği (Egypt Exploration Society) yeni ciltler yayımlamayı sürdürüyor.

Oxyrhynchus PapyriKartı aç
Sıradaki kartEdebiyat, hayatı görmezden gelmenin en hoş yoludur.Devam et →