AzimAlıntı

Tehlikenin ortasında da bir güvenlik vardır. İşleri elimize almaya cesaret etmeseydik, hayat neye benzerdi?

Vincent van Gogh, Theo’ya mektup

Kartın devamı

Van Gogh bu cümleleri 29 Aralık 1881’de kardeşi Theo’ya yazdı. Birkaç gün önce, Noel günü, papaz olan babasıyla sert bir kavga etmiş, Etten’deki aile evinden ayrılıp ressam olarak çalışmak için Lahey’e yerleşmişti. Orada, Van Gogh’un kuzeniyle evli olan ressam Anton Mauve’dan ders alıyordu. Yirmi sekiz yaşındaydı, ciddi olarak resim çizmeye başlayalı henüz bir yıl olmuştu ve Theo’nun her ay gönderdiği parayla geçiniyordu. Buradaki ifade mektupların akademik baskısındaki çeviriye dayanır; “bir şeyi denemeye cesaretimiz olmasaydı” diye bilinen yaygın söz, aynı pasajın daha eski ve daha serbest bir çevirisidir.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Vincent van Gogh, letter to his brother Theo (1881)

İlgili kaynak: Vincent van Gogh

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

AzimZihin

Brezilyalı psikiyatr Nise da Silveira, Rio de Janeiro’daki hastalarına lobotomi ve elektroşok uygulamayı reddetti. 1946’dan itibaren onlara resim ve kil atölyeleri açtı; hastaların burada yaptığı işler, 1952’de kurulan Bilinçdışı İmgeleri Müzesi’nin temelini oluşturdu.

Da Silveira 1926’da Bahia’da tıp fakültesini bitirdi; 157 mezunun arasındaki tek kadındı. Rio’daki bir devlet psikiyatri hastanesinde ergoterapi, yani uğraşı terapisi bölümünü yönetti; burada hastalar el işi ve sanat gibi etkinliklerle tedavi ediliyordu. Resmi bir oyalanma değil, yaşadıklarını sözle anlatmakta zorlanan hastaları anlamanın bir yolu olarak görüyordu. 1956’da taburcu olan hastaların hastane dışındaki hayata alışırken sanat üretmeyi sürdürebilecekleri Casa das Palmeiras adlı bir ayakta tedavi merkezi açtı. Carl Jung’la mektuplaştı ve 1968’e kadar Rio’daki C. G. Jung Çalışma Grubu’na başkanlık etti. Brezilya 2022’de adını ülkenin resmî Ulusal Kahramanlar Kitabı’na yazdı.

Nise da SilveiraKartı aç

AzimSanat

Bir canlılık, bir yaşam gücü, bir enerji, bir kıpırtı vardır; senin içinden geçip eyleme dönüşür. Bütün zamanlar içinde senden yalnızca bir tane olduğu için de bu ifade eşsizdir.

Modern dansın kurucularından Amerikalı dansçı ve koreograf Martha Graham, bu sözleri 1943’te koreograf Agnes de Mille’e söyledi. De Mille, “Oklahoma!” müzikalinin danslarıyla hayatının en büyük başarısını yeni kazanmıştı, ama mutsuzdu: İşi yalnızca idare eder buluyor, artık kendi yargısına güvenemiyordu. Graham’a göre sanatçının görevi kendi işine not vermek değil, kanalı açık tutmaktı. Hiçbir sanatçı yaptığından tam memnun olmaz; insanı yürümeye devam ettiren de bu huzursuzluktur. De Mille bu konuşmayı 1991’de yayımlanan Graham biyografisinde anlattı.

Martha Graham, quoted in Agnes de Mille, Martha (1991)Kartı aç

MerakSanat

Soyut resmin öncülerinden Vasili Kandinski, her rengin bir sesi olduğunu düşünüyordu. 1911’de yayımlanan kitabında açık maviyi flüte, koyu maviyi viyolonsele, en koyu maviyi ise orga benzetti.

Sanatta Ruhsallık Üzerine adlı bu kitap, renk ve biçimin, tanınır hiçbir şey göstermeden, tıpkı müzik gibi izleyiciyi doğrudan etkileyebileceğini savunur. Kandinski’ye göre renklerin sesi o kadar belirgindir ki kimse parlak sarıyı kalın, pes notalarla anlatmaya kalkmaz. Moskova’da Wagner’in Lohengrin operasını dinlerken renkler “gördüğünü” de anlatmıştı. Bunun gerçek bir sinestezi, yani bir duyunun başka bir duyuyu da harekete geçirdiği bir durum olup olmadığı hâlâ tartışılıyor. Kandinski 1911’de ressam Franz Marc’la birlikte Münih’te Der Blaue Reiter (Mavi Süvari) grubunu kurdu; resimlerine de Doğaçlama ve Kompozisyon gibi müzikten gelen adlar verdi.

Sanat tarihi (Wassily Kandinsky)Kartı aç

MerakSanat

Edvard Munch’ın Çığlık’ı tek bir tablo değildir: Norveçli ressam, kan kırmızısı bir gökyüzünün altındaki aynı figürü 1893’te ve 1910’da iki kez boyayla, iki kez de pastelle yaptı; bir de taş baskısını hazırladı.

Munch, tablonun doğduğu anı “Nice, 22 Ocak 1892” başlıklı bir günlük notunda anlatır: Oslo yakınlarında gün batımında yürürken doğanın içinden büyük bir çığlığın geçtiğini hissetmiştir. Yani çığlık manzaraya aittir; figür bağırmıyor, o çığlığı duyup kulaklarını kapatıyor. 1893 tarihli resim Norveç Ulusal Müzesi’nde, 1910 tarihli resim ile bir pastel ise Oslo’daki Munch Müzesi’ndedir. 1893 tarihli resmin üzerinde, ancak bir delinin yapabileceğini söyleyen soluk bir kurşun kalem notu vardır. Ulusal Müze 2021’de yazının Munch’ın kendi el yazısı olduğunu doğruladı; not büyük olasılıkla eleştirmenler esere saldırdıktan sonra eklenmişti. Özel koleksiyondaki tek sürüm olan 1895 tarihli pastel, 2012’de yaklaşık 120 milyon dolara satıldı; bu, o güne kadarki müzayede rekoruydu.

Edvard MunchKartı aç

DinginlikMüzik

John Cage’in 1952’de ilk kez seslendirilen 4′33″ adlı eseri, icracılardan dört dakika otuz üç saniye boyunca hiçbir şey çalmamalarını ister. Dinleyicinin o sırada duyduğu öksürükler, hışırtılar ve yağmur, müziğin ta kendisi olur.

İlk seslendirmeyi piyanist David Tudor, 29 Ağustos 1952’de New York eyaletindeki Woodstock yakınlarında, ormana açılan ahşap bir salon olan Maverick Concert Hall’da yaptı. Üç bölümün her birinin başında piyanonun klavye kapağını kapattı, sonunda açtı; tek bir nota bile çalmadı. Cage sonradan, ilk bölümde rüzgârı, ikincisinde çatıya vuran yağmuru, üçüncüsünde de konuşan ya da salondan çıkıp giden dinleyicileri duyduğunu anlatacaktı. Fikir biraz da Harvard’daki yankısız odayı, yani bütün sesleri emecek biçimde yapılmış bir odayı ziyaretinden doğmuştu: Cage orada bile iki ses duymuştu, kendi sinir sistemini ve kan dolaşımını. Vardığı sonuç şuydu: Gerçek sessizlik yoktur, yalnızca bizim çıkarmayı amaçlamadığımız sesler vardır.

John CageKartı aç

Sıradaki kartBaşka hiçbir yolla söyleyemediğim şeyleri, kelimelere dökemediğim şeyleri renklerle ve biçimlerle söyleyebildiğimi fark ettim.Devam et →