AzimFikir1.362 / 1.965

Braille, harflerin dokunarak okunan kabartılmış nokta örüntülerine dönüştüğü dokunsal bir yazı sistemidir.

Perkins School for the Blind

Neden önemli?

Fikrin bağlamı

Braille, kör ve az gören okurlara okuryazarlığa, etiketlere, müzik notasyonuna ve özel okumaya doğrudan erişim sağlar. Yalnızca görenlerin yazısı için bir kod değildir; kendi pratik kültürü olan bir yazı sistemidir. Erişim, parmakların altındaki noktalarda somutlaşan özgürlüktür.

Kaynağın izi

Kartın ötesine geçin.

Kaynak: Perkins School for the Blind

Arka plan okuması: Braille alfabesiDaha güçlü bir kaynak bulunduğunda atıf ve bağlamı güncelliyoruz. Düzeltmeleri editör sayfasından paylaşabilirsiniz.

iPhone uygulamasında aç Editoryal yaklaşım

İlgili kartlar

Bu kartlar yukarıdaki fikirle bir konu ya da ruh hâli paylaşıyor. Rota kişiselleştirilmiş değil, editoryal.

Q1403

AzimTeknoloji

Kaldırım rampaları tekerlekli sandalye erişimi için istendi; yapıldıktan sonra bebek arabasını, valizi, yük arabasını ve yorgun bacakları da şehre kattı.

Kaldırım rampası kaldırımdaki küçük bir eğimdir; ama tarihi yalnız pratik değil, politiktir. Kamusal alanda hareket etme hakkını isteyen engelli insanların mücadelesiyle yaygınlaştı. Sonrası güçlü bir tasarım dersidir: Bir şehir bir engeli gerçekten kaldırdığında, fayda çoğu zaman ilk amaçtan daha uzağa gider.

Smithsonian / Stanford Social Innovation ReviewKartı aç

Q1420

AzimSağlık

WHO Cerrahi Güvenlik Kontrol Listesi, ameliyathanede hastayı, işlemi, riskleri ve gerekli hazırlıkları zarar oluşmadan önce doğrulatan kısa ama kritik bir duraktır.

2009’da yayımlanan çok merkezli bir çalışmada, kontrol listesi uygulamasından sonra ölüm oranı %1,5’ten %0,8’e, yatarak tedavi gerektiren komplikasyon oranı ise %11,0’dan %7,0’a düştü. Gücü karmaşıklığında değil, ortak dikkati toplamasındadır: Geri dönüşü zor bir işe başlamadan önce apaçık olanı yüksek sesle doğrulamak.

WHO / New England Journal of MedicineKartı aç

Q1423

DinginlikDil

Dil değiştirme; insanın muhatabı, ortamı, güveni ve aidiyeti okuyarak dil, ağız ya da üslup değiştirmesidir.

İki dilli biri yakınlık, otorite, mizah, temkin ya da hafıza devreye girdiğinde dil değiştirebilir. Bu geçiş bazen iki dil arasında, bazen ağızlar ya da konuşma tonları arasında olur. Tutarsızlık değil; çoğu zaman cümlenin girdiği odaya uyum sağlayan sosyal zekâdır.

Dil antropolojisiKartı aç

Q1303

DinginlikDil

‘Gönül’, tek başına ‘kalp’ değildir; sevgi, istek, hatır, iç rıza ve incinmeyi aynı alanda toplar.

TDK gönlü; sevgi, istek, düşünüş, anma ve hatır gibi duyguların kaynağı olarak tanımlar. Bu yüzden yalnızca ‘kalp’ diye çevirmek dar kalır. ‘Gönlü olmak’, ‘gönül almak’, ‘gönül kırmak’ ve ‘gönülden yapmak’ bambaşka durumları anlatır; sözcük duyguyla iradenin buluştuğu yeri gösterir.

TürkçeKartı aç

Q1427

MerakTeknoloji

Unicode, ekrandaki her harfe ve simgeye ortak bir kimlik verir; Türkçenin ğ harfi, Arap alfabesi, matematik işaretleri ve emoji aynı metinde bozulmadan yan yana durabilir.

Eskiden bir dosya başka bilgisayara taşınınca harfler karışabilir, kelime bir anda anlamsız işaretlere dönüşebilirdi. Unicode bu karmaşayı görünmez bir anlaşmayla çözdü: Yazı sistemlerini tek tipe sokmadı, her birine dijital dünyada yer açtı. Gündelik mesajdaki noktalı İ bile bu sessiz altyapıya güvenir.

Unicode ConsortiumKartı aç

Açık arşivde sıradakiPasif Ev, çok az enerjiyle sıcaklığı koruyacak şekilde tasarlanan, iyi yalıtılmış ve hava kaçakları azaltılmış bina standardıdır.Q1410