Brezilya’nın Amazon ormanlarında yaşayan Pirahãların dilinde, aralarında yıllarca yaşamış dilbilimci Daniel Everett’e göre özyineleme, yani bir cümleyi başka bir cümlenin içine yerleştirme imkânı yok. Özyineleme insan dilinin evrensel bir özelliği sayıldığı için bu iddia hâlâ hararetle tartışılıyor.

Kartın devamı

Everett, Pirahãların yanına ilk kez 1977’de misyoner olarak gitmişti. Başka tartışmalı iddiaları da var: Ona göre bu dilde tam sayı bildiren kelimeler yok, yalnızca “az” ve “biraz daha çok” gibi kaba karşılıklar var; renk adı olarak da yalnızca “açık” ve “koyu” kullanılıyor. Everett bu boşlukları “yaşananın dolaysızlığı ilkesi” dediği bir kültürel alışkanlığa bağlar: Pirahãlar yalnızca kendilerinin ya da tanıdıkları birinin gördüğü şeylerden söz eder. Dilin ses dağarcığı bilinen en küçüklerden biridir ve ıslıkla ya da mırıldanarak da konuşulabilir. 2009’da dilbilimciler Andrew Nevins, David Pesetsky ve Cilene Rodrigues, Everett’in kendi eski çalışmalarındaki örneklere dayanarak bu dilde de iç içe cümleler bulunduğunu savundu. Everett, Hristiyan inancını yitirişi de dahil olmak üzere yaşadıklarını 2008’de yayımlanan “Don’t Sleep, There Are Snakes” (Uyuma, Burada Yılan Var) kitabında anlattı.