Q0055Kaplan ölür postunu bırakır, insan ölür adını bırakır.
Atasözü bir hayvanın geride bıraktığı fiziksel iz ile insanın toplumsal izini karşılaştırır. Buradaki “ad”; itibar, hatıra ve bir hayatın başkalarına bıraktığı ahlaki iz anlamına gelir.
Ikigai DailySüzülmüş sözler
Atasözleri
Kültürlerin uzun deneyimi birkaç kelimeye sığdırdığı, kuşaktan kuşağa taşınan cümleler.
118 kayıtSayfa 3 / 5Bağlam ve kaynaklarla
Bu odada
Konunun yan yollarına sapın.
Kartlar hem konu hem ruh hâli üzerinden birbirine bağlanır. Aşağıdaki sırayı izleyin ya da arşivin komşu bir köşesine geçin.
91Azim
38Dinginlik
8Merak
Q0055
Q0056Maymunlar bile ağaçtan düşer.
Uzmanlar bile hata yapar — kimse kusursuz değildir (Japonca: ‘Saru mo ki kara ochiru’).
Q0057Başlamak işin yarısıdır.
Atasözü kararsızlığı kırmak için bilerek abartır. Başlamak her şeyi çözmez; ama uzaklık büyüsünü bozar: iş gerçek dünyaya adım attığında artık yalnızca zihindeki bir korku değildir.
Q0058Bir ağaç dikmek için en iyi zaman yirmi yıl önceydi. İkinci en iyi zaman şimdi.
Harekete geçmenin ideal anı çoktan geçti, ama bir sonraki en iyi an şimdi — öyleyse bugün başla.
Q0059Bir kuşak ağaçları diker, bir başkası gölgesinde serinler.
Bizden öncekilerin öngörüsünün meyvesini yiyoruz; bizden sonra geleceklere de dikmeliyiz.
Q0060Akıllı insan kendi kararını verir. Cahil insan halkın görüşüne uyar.
Çin atasözü geleneğinde aktarılagelen bir söz. Karar vermenin iki yolu arasına net bir çizgi çeker: Bilge kişi tartar ve kendi seçimini yapar; düşünmeyen ise kalabalığın inandığı neyse ona kapılıp gider. Söze göre asıl bilgeliğin işareti, bağımsız muhakemedir.
Q0063Meyve yüklü ağaç her zaman alçalır.
Gerçekten başarılı olanlar alçakgönüllüdür — meyveden ağırlaşan bir dal gibi, büyüklük eğilip alçalır.
Q0064Misafir bir saatte, ev sahibinin bir yılda gördüğünden fazlasını görür.
Aşinalık insanı kendi çevresine karşı körleştirebilir. Misafir, ev sahibinin artık görmediği düzeni, kokuyu, alışkanlığı ya da gerilimi fark eder; bu yüzden dış göz aynı anda hem rahatsız edici hem yararlı olabilir.
Q0065Fil zor durumdayken bir kurbağa bile onu tekmeler.
Atasözü statü üzerine keskin bir gözlemdir. Güç yerindeyken insanlar ona iltifat eder; sendelediğinde çekingen olanlar bile saldırıya katılabilir. Talihin itibarı karakter kadar güvenilir korumadığını hatırlatır.
Q0067Talih cesurdan yana.
Şans, cesaretle hareket edenleri ödüllendirme eğilimindedir. Latince ‘Audentes fortuna iuvat’ sözünden.
Q0068Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur.
Latince söz Juvenal’den gelir ve genellikle “sağlam bedende sağlam zihin” diye çevrilir. Modern kültürde çoğu kez spor mottosu gibi kullanılır; ama asıl gücü dengededir: düşünce, karakter, dinlenme ve bedene özen birlikte düşünülür.
Q0069Tanrılar, kendine yardım edene yardım eder.
Antik bir özdeyiş: Sürümleri Ezop masallarında (“Herakles ile Arabacı”) ve Yunan tragedyasında görülür; cilalı İngilizce biçimini önce Algernon Sidney, sonra Benjamin Franklin’in Poor Richard’s Almanack’i (1736) yaydı. Kilise havasına rağmen İncil’den değildir. Anlamı hiç değişmedi: Talih, emeğin çoktan başladığı yere uğramayı sever.
Q0071En yüksek ağaca tırmanan en uzağı görür, ama en sert düşer.
Atasözü hırsla alay etmez; onun bedelini gösterir. Yükseğe çıkmak daha geniş bir görüş sağlayabilir, ama aynı zamanda daha fazla açıklık, yalnızlık ve hata yapıldığında daha ağır sonuçlar getirir.
Q0072Vurulmamayı umarak tehlikeli bir yerde durma.
Önlenebilir tehlikeye davetiye çıkarıp şansa güvenme; kendini zararın yolundan çek.
Q0073Mezarlık, kendini vazgeçilmez sanan insanlarla doludur.
Bu kara mizahlı atasözü meşgul insanlar için bir memento mori gibidir. İşler, kurumlar ve aileler bizden sonra da sürer; bunu hatırlamak egoyu yumuşatır, kendini kurban etme hâlini azaltır ve dinlenmeyi ihanet gibi hissettirmez.
Q0074İnsan ne kadar uzağa işerse işesin, son damla daima kendi ayağına düşer.
Kaba mizah, ahlak dersini unutulmaz kılar: yaptıklarımız bizden tertemiz uzaklaşıp gitmez. Zarar, küçümseme ya da özensizlik çoğu zaman toplumsal, pratik veya duygusal bir karşılıkla geri döner.
Q0075Hırsız herkesi kendi gibi sanır.
Başkalarında, kendi taşıdığımız kusurlardan şüphelenir; insanlar kendi doğalarını yansıtır.
Q0105Bin millik yolculuk tek bir adımla başlar.
Çoğu zaman Tao Te Ching ile ilişkilendirilen bu söz, dev bir hedefi bedensel bir gerçeğe indirir: hiçbir yolculuğa birdenbire girilmez. Yol, kusursuz plandan önce ayağın altındaki ilk gerçek adımla başlar.
Q0106Yara, ışığın sana girdiği yerdir.
Yaralarımız ve kırılıp açılan yerlerimiz, içgörü ile gelişmenin geldiği açıklıklar hâline gelebilir. Mevlânâ ile ilişkilendirilir.
Q0107Dilin kemiği yoktur, ama kalpleri kırabilir.
Atasözü dile fiziksel bir sonuç yükler. Sözcüklerin kemiği yoktur; ama güveni, utancı, cesareti ve hatırayı değiştirebilir. Bu yüzden özenli konuşmak yalnızca nezaket değil, ahlaki bir pratiktir.
Q0108Gülü seven dikenine katlanır.
Gül güzel olduğu kadar canlıdır; canlı olan her şey de bir güçlük taşır. Türk atasözü boş yere acı çekmeyi öğütlemez; olgun sevginin yalnızca hoş tarafı değil, gerçeğin tamamını gördüğünü söyler.
Q0109Sağlığı olanın umudu vardır.
Atasözü sağlığı olasılıkla ilişkilendirir. Sağlık mutluluğu garanti etmez; ama bedene ve zihne yarını hayal edecek, plan yapacak ve aksiliklerden dönecek bir zemin verir.
Q0110Daha az kork, daha çok umut et.
Bu İsveç deyişi günlük bir ilke kadar kısadır. Korkunun yok olacağını varsaymaz; sadece zihnin bütün iklimini korkunun belirlemesine izin verme der.
Q0112Eylemsiz vizyon bir hayalden ibarettir.
Vizyon yön verir; eylem ise ona beden kazandırır. Atasözü iki ucu da reddettiği için değerlidir: amaçsız hareket enerjiyi dağıtır, eylemsiz vizyon ise güvenli bir hayal olarak kalır.