Wikipedia went live on 15 January 2001, founded by Jimmy Wales and Larry Sanger. Written and corrected by volunteers, it now has editions in more than 300 languages and over 7 million articles in English alone, and it is one of the most visited websites in the world.

Technology history

TechnologyHistory

The story behind the card

Wikipedia began as a side project of Nupedia, an online encyclopedia whose expert-written articles moved so slowly through review that few were ever finished. The new site used a wiki, software that lets anyone edit a page directly; the name comes from the Hawaiian word wiki, meaning quick. Since 2003 it has been run by the non-profit Wikimedia Foundation, paid for mainly by readers' donations. Its quality rests on citing published sources and on other editors checking every change. In 2005 the journal Nature compared 42 science articles with the Encyclopaedia Britannica and found four serious errors in each, although Wikipedia had more small slips, 162 against 123. Turkey blocked the site in April 2017; in December 2019 the Constitutional Court ruled that the ban violated freedom of expression, and access returned in January 2020.

Türkçe oku
Jimmy Wales ile Larry Sanger'ın kurduğu Wikipedia, 15 Ocak 2001'de yayına girdi. Gönüllülerin yazıp düzelttiği ansiklopedinin bugün 300'ü aşkın dilde sürümü var; yalnızca İngilizce sürümünde 7 milyondan fazla madde bulunuyor. Dünyanın en çok ziyaret edilen siteleri arasında yer alıyor.

Wikipedia, Nupedia adlı çevrimiçi ansiklopedinin yan projesi olarak doğdu. Nupedia'da maddeleri uzmanlar yazıyor ve uzun bir incelemeden geçiriyordu; iş o kadar yavaş ilerliyordu ki pek azı tamamlanabildi. Yeni site, herkesin sayfayı doğrudan düzenleyebildiği wiki yazılımını kullanıyordu; bu ad, Hawaii dilinde “çabuk” anlamına gelen wiki sözcüğünden gelir. Siteyi 2003'ten beri kâr amacı gütmeyen Wikimedia Vakfı yürütüyor; masrafları büyük ölçüde okurların bağışlarıyla karşılanıyor. Kalitesi, yayımlanmış kaynaklara dayanmaya ve her değişikliği başka editörlerin denetlemesine bağlı. 2005'te Nature dergisi 42 bilim maddesini Britannica Ansiklopedisi'ndekilerle karşılaştırdı ve her ikisinde de dörder ciddi hata buldu; küçük hata ve eksikler ise Wikipedia'da 162, Britannica'da 123 taneydi. Türkiye'de site Nisan 2017'de erişime kapatıldı; Anayasa Mahkemesi Aralık 2019'da yasağın ifade özgürlüğünü ihlal ettiğine karar verdi ve erişim Ocak 2020'de yeniden açıldı.

Sources and further reading

Background reading: Wikipedia
Next card in the archiveA modern smartphone carries a set of tiny sensors: an accelerometer and a gyroscope that track movement and rotation, a magnetometer that works as a compass, light and proximity sensors, often a barometer, and a satellite receiver that works out where you are.Read next →