The story behind the card
The linguist John Haviland documented this in the 1970s and 1980s, and Stephen Levinson later tested it, challenging the assumption that body-centred words like left and right are universal. In experiments, speakers could point to distant places with striking accuracy, as if keeping a constant mental note of which way they faced, a habit that starts in childhood. Similar systems exist in Tzeltal, a Mayan language of Mexico, and in Balinese. The language also gave English a famous word: in 1770 James Cook's crew recorded 'kangaroo' from Guugu Yimithirr speakers near today's Cooktown. Researchers often cite the case as evidence that the language you speak can shape everyday habits of thought, though how far that goes is still debated.
Türkçe oku
Guugu Yimithirr, Avustralya'nın Queensland eyaletinde konuşulan bir Aborjin dilidir ve bu dilde yön sağla solla değil, pusulayla anlatılır: “fincan kuzeyinde”, “karınca güneydoğu bacağında” gibi.
Dilbilimci John Haviland bu özelliği 1970'ler ve 80'lerde belgeledi, Stephen Levinson da sonra deneylerle sınadı. Bulgular, sağ ve sol gibi bedene göre yön bildiren sözcüklerin her dilde bulunduğu varsayımını sarstı. Deneylerde bu dili konuşanlar uzaktaki yerleri şaşırtıcı bir doğrulukla gösterebildi; sanki hangi yöne baktıklarını her an akıllarında tutuyorlardı. Bu alışkanlık çocuklukta başlıyor. Meksika'da konuşulan Maya dillerinden Tzeltal'da ve Bali dilinde de benzer sistemler var. Bu dil İngilizceye ünlü bir sözcük de kazandırdı: 1770'te James Cook'un tayfası, bugünkü Cooktown yakınlarında Guugu Yimithirr konuşanlardan “kanguru” sözcüğünü not etti. Araştırmacılar bu örneği, konuşulan dilin gündelik düşünme alışkanlıklarını etkileyebileceğinin kanıtı olarak gösterir; etkinin ne kadar derine indiği ise hâlâ tartışılıyor.
