18. yüzyılda yaşamış Fransız matematikçi Émilie du Châtelet, Isaac Newton’ın Principia adlı eserini Latinceden Fransızcaya çevirdi ve Newton’ın fiziğini açıklayan uzun bir yorum ekledi. Ölümünden sonra yayımlanan bu çeviri, bugün de Fransızcadaki standart çeviri sayılıyor.

Kartın devamı

Principia, Newton’ın hareket yasalarını ve kütle çekimini ortaya koyduğu, 1687’de Latince yayımlanan kitabıdır. Du Châtelet, çocukluğundan beri Latince, İtalyanca, Yunanca ve Almanca okuyordu. 1730’ların ortasından itibaren yazar Voltaire’le birlikte, eşinin Kuzeydoğu Fransa’daki şatosu Cirey’de yaşayıp çalıştı; ikisi Newton’ı orada birlikte inceledi. 1740’ta fizik üzerine kendi kitabı Institutions de Physique’i (Fiziğin Temelleri) yayımladı. Vis viva, yani “canlı kuvvet” tartışmasına katıldı ve hareket eden bir cismin kuvvetinin kütlesi ile hızının karesinin çarpımına bağlı olduğu görüşünü savundu; bu, bugünkü kinetik enerji kavramına çok yakındır. Principia çevirisine 1745’te başladı, hamileyken de yoğun biçimde çalıştı ve işi, Eylül 1749’da doğumdan birkaç gün sonra 42 yaşında ölmeden kısa süre önce bitirdi. Çeviri 1756’da, tam hâli ise 1759’da yayımlandı.