Ikigai Daily
Menü
MerakBilgi

1992’de İngiltere’nin Suffolk bölgesinde bulunan Hoxne Definesi, Britanya’da bugüne kadar çıkan en büyük geç Roma altın ve gümüş definesidir: takılar, kaşıklar ve karabiberliklerle birlikte 15 bine yakın sikke. MS 5. yüzyılın başında toprağa gömülmüştü.

Suffolk, İngiltere, MS 408 civarı

ArkeolojiTicaretTarihKültür

Kartın devamı

Metal dedektörü meraklısı emekli bahçıvan Eric Lawes, defineyi 16 Kasım 1992’de, çiftçi Peter Whatling’in kaybettiği çekici aramasına yardım ederken buldu. Gümüş kaşıklar ve altın sikkeler görününce kazmayı bıraktı ve buluntuyu bildirdi. Böylece arkeologlar ertesi gün, eşyaların çoğu hâlâ çürümüş bir meşe sandığın içinde yerli yerindeyken kazı yapabildi. En geç tarihli sikkeler, definenin MS 407’den sonra, Roma’nın Britanya’daki egemenliği sona ererken gömüldüğünü gösteriyor. Hazinenin en ilginç parçaları arasında dört gümüş karabiberlik var; biri zarif bir kadının büstü biçiminde yapılmış ve “İmparatoriçe” adıyla anılıyor. İçlerinde büyük olasılıkla Hindistan’dan gelen karabiber vardı. Lawes ile Whatling, 1,75 milyon sterlinlik ödülü paylaştı. Define bugün Londra’daki British Museum’da.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Hoxne Hoard

İlgili kaynak: Hoxne Hoard
Mobil uygulamayı indirKartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakArkeoloji

İskoçya’nın kuzey kıyısı açığındaki Orkney Adaları’nda bulunan Skara Brae, yaklaşık 5.000 yıl önce kurulmuş bir köydür; taş evlerinde yataklar, ocaklar ve raflar hâlâ yerinde durur. Avrupa’nın en iyi korunmuş Neolitik, yani Cilalı Taş Devri köylerinden biridir.

Skara Brae’de yaşam MÖ 3180 dolaylarında başladı ve yaklaşık 600 yıl sürdü; köy, Stonehenge’in ünlü taş çemberinden de Mısır’daki Büyük Giza Piramidi’nden de eskidir. 1850’de şiddetli bir fırtına köyü örten kum tepesini savurunca, üstü örtülü dar geçitlerle birbirine bağlanan evler ortaya çıktı. Her evde taştan bir ocak, kenarları taş levhalarla çevrili yataklar ve eşyaların dizildiği taş bir raf vardı. Orkney’de ağaç çok az olduğundan hepsi taş levhalardan yapılmıştı. İlk bilimsel kazıları 1920’lerde arkeolog V. Gordon Childe yürüttü. Köy bugün, aynı döneme ait iki taş çember olan Ring of Brodgar ve Stenness Dikili Taşları ile birlikte “Neolitik Orkney’in Kalbi” adlı Dünya Mirası Alanı’nın parçasıdır.

Skara BraeKartı aç
MerakArkeoloji

Vindolanda tabletleri, MS 100 civarında kuzey İngiltere’deki bir Roma kalesinde incecik tahta levhalara mürekkeple yazılmış belgelerdir. Mektuplar, listeler ve ordu kayıtları, imparatorluğun sınırındaki gündelik hayatı ilk elden anlatır.

İlk tabletler Mart 1973’te bulundu. Arkeolog Robin Birley, öğrenci kazıcı Keith Liddell’in dikkat çekmesiyle, talaş sanılan parçaların içinde yazı olduğunu fark etti: birbirine yapışmış iki parça ayrılınca mürekkep ortaya çıkmıştı. Bugüne kadar 1.700’den fazla tablet bulundu; hepsi nemli, oksijensiz toprakta korunmuştu. Çoğu, MS 122’de yakınında yapımına başlanan Hadrian Duvarı’ndan biraz eskidir. Aralarında bir süvari subayının adamları için kibarca daha fazla bira istediği bir mektup, bir askere gönderilen iç çamaşırından söz eden bir not ve Claudia Severa’nın arkadaşı Sulpicia Lepidina’ya yazdığı bir doğum günü daveti var. Davetin büyük kısmını bir kâtip yazmış, ama kapanıştaki selamı Severa kendi eliyle eklemiş; bu, bir kadının Latince yazısının bilinen en eski örneklerinden biridir. Tabletlerin çoğu British Museum’da saklanıyor.

Vindolanda tabletsKartı aç
MerakArkeoloji

Hohlenstein-Stadel Aslan Adamı, mamut dişinden oyulmuş, insan gövdeli ve mağara aslanı başlı bir heykelciktir. Yaklaşık 35.000–41.000 yıl önce bugünkü Almanya topraklarında yapılan figür, bilinen en eski heykellerden biridir.

Jeolog Otto Völzing ilk parçaları 25 Ağustos 1939’da Almanya’nın güneyindeki Hohlenstein-Stadel Mağarası’nda buldu. Bir hafta sonra İkinci Dünya Savaşı başladı ve parçalar yaklaşık otuz yıl Ulm Müzesi’nde unutulup kaldı. Sonunda arkeolog Joachim Hahn 200’den fazla parçayı ayıklayıp birleştirmeye başlayınca insan ve hayvan özellikleri taşıyan bir figür belirdi. Mağarada sonraki yıllarda bulunan yeni parçalar, 2008’de toprağın elenmesiyle çıkan küçük kırıntılar da dahil, sonraki restorasyonlarda eklendi. 2013’te biten son çalışmayla figürün boyu 31,1 santimetreye ulaştı. Bulunduğu katmanın karbon tarihlemesi 35.000–41.000 yıllık bir yaş veriyor. Çakmaktaşı aletlerle oyulan heykel Ulm Müzesi’nde sergileniyor.

Lion-manKartı aç
MerakTicaret

Baltık kehribarı, on milyonlarca yılda taşlaşmış ağaç reçinesidir. Baltık Denizi kıyılarından Güney Avrupa’ya, Kehribar Yolu denen bir ticaret yolları ağıyla taşındı; önce Miken uygarlığına, daha sonra da Aquileia’daki Roma atölyelerine ulaştı.

Kehribar, çok eski ormanlardaki ağaçların reçinesi olarak başladı ve toprağın altında sertleşti. Hafiftir, dokununca sıcak gelir, bazen milyonlarca yıl önce içine hapsolmuş böcekleri saklar. Fırtınalardan sonra Baltık kıyılarında bugün de kehribar parçaları bulunur. Tek bir döşeli yol hiçbir zaman olmadı; kehribar nehirler ve kara yolları boyunca elden ele geçerek ilerledi. Arkeologlar Baltık kehribarını başka kehribarlardan kimyasal yapısıyla, özellikle içerdiği süksinik asitle ayırt eder; böylece çok güneyde bulunan boncukların Baltık’tan geldiğini gösterebilirler. Romalı yazar Yaşlı Plinius, İmparator Neron döneminde kuzeye gönderilen bir şövalyenin öyle çok kehribarla döndüğünü anlatır ki Roma’daki koca bir gladyatör gösterisi bununla süslenmiştir.

Amber RoadKartı aç
MerakTicaret

Pasifik’teki Yap adasında rai denen, ortası delik büyük kireç taşı diskler, önemli alışverişlerde uzun zamandır değerli bir ödeme aracı olarak kullanılır. Bazıları insan boyundan büyük olduğu için el değiştirirken yerinden oynatılmaz; hangi taşın kime ait olduğunu herkes bilir.

Taşlar çoğunlukla yüzlerce kilometre uzaktaki Palau’da ocaklardan çıkarıldı ve tehlikeli yolculuklarla kanolar ve sallarla getirildi. Bir taşın değeri büyüklüğüne ve işçiliğine, ama en çok da geçmişine bağlıdır: onu kim getirdi, getirilirken can kaybı yaşandı mı? Bugün ayakta kalan en büyük taşın çapı 3,6 metre, ağırlığı yaklaşık 4 tondur. 1870’lerde İrlanda asıllı Amerikalı tüccar David O’Keefe, kurutulmuş hindistancevizi ve deniz hıyarı karşılığında gemisiyle Yap’a taş taşıdı. Eski bir anlatıya göre taşıma sırasında denize batan bir rai bile, herkes onun hâlâ orada olduğunu kabul ettiği için el değiştirmeyi sürdürdü. İktisatçı Milton Friedman bu düzeni, sahibi değişirken banka kasasından hiç çıkmayan altına benzetmişti. Rai taşları bugün de geleneksel yollarla el değiştiriyor.

Rai stonesKartı aç
Sıradaki kartLewis satranç taşları, 12. yüzyılda çoğu mors dişinden oyulmuş ve 1831’de İskoçya’daki Lewis Adası’nda bulunmuş figürlerdir. Takımda krallar, kaygılı yüzlü kraliçeler, piskoposlar, atlı şövalyeler ve kalkanını ısıran savaşçılar var.Devam et →