AzimÖykü

Momofuku Ando hazır erişteyi 48 yaşında, başkanı olduğu kredi kooperatifi 1957’de batıp neredeyse her şeyini kaybettikten sonra icat etti. Osaka yakınlarındaki evinin arkasında bir kulübede aylarca deney yaptı ve 1958’de Chicken Ramen’i piyasaya sürdü. 1971’de, 61 yaşındayken Cup Noodles geldi.

Osaka, 1958

Kartın devamı

Ando’nun anlattığına göre fikir, tempura kızartılışını izlerken aklına geldi: önceden haşlanıp tatlandırılmış erişte kızgın yağda kısa süre kızartılınca içindeki su çıkıyor, geride minicik gözenekler kalıyordu. Kaynar su bu gözeneklere dolunca erişte birkaç dakikada yeniden yumuşuyordu. Chicken Ramen 25 Ağustos 1958’de satışa çıktı. 1971’de strafor bir bardakta satılan Cup Noodles geldi ve hazır erişteyi bütün dünyaya yaydı. 2000’de Japonya’da yapılan bir ankette hazır erişte, ülkenin yirminci yüzyıldaki en büyük icadı seçildi. Hikâyenin ilk yılları ise daha çok Ando’nun ve şirketi Nissin’in kendi anlatımına dayanıyor.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Momofuku Ando

İlgili kaynak: Hazır erişte

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

MerakMühendislik

Arşimet’in vidası, eğik bir borunun içinde dönen sarmal bir kanatla suyu yukarı taşır: Her dönüşte bir miktar su kanatların arasına hapsolur ve yukarı ilerler. Alet 2.200 yılı aşkın bir süre önce yazıya geçirildi ve bugün de tarla sulamada, arazi kurutmada ve atık su pompalamada kullanılıyor.

Geleneğe göre bu aleti MÖ 3. yüzyılda Siraküzalı Yunan matematikçi Arşimet icat etti, ama bu kesin değildir. Benzer vidalar Mısır’da daha önce de kullanılmış olabilir. Tarihçi Stephanie Dalley ise Asur kralı Sanherib’in MÖ 7. yüzyılda Ninova’daki bahçelerini tunç vidalarla suladığını ileri sürer. Bilinen ünlü bir erken örnek, Siraküza Kralı II. Hieron için yapılan dev gemi Syracusia’dır: Antik bir anlatıya göre geminin dibine biriken suyu tek bir adam böyle bir vidayla boşaltabiliyordu. Aynı alet bugün ters yönde de çalışıyor: Yukarıdan akan su vidayı döndürüyor ve küçük hidroelektrik santrallerinde elektrik üretiliyor.

Archimedes’ screwKartı aç

AzimTarih

Julia Child 34 yaşında evlendiğinde doğru dürüst yemek yapmayı bilmiyordu. 37 yaşında Paris’teki Le Cordon Bleu aşçılık okuluna yazıldı. Bir yayınevinin geri çevirdiği Fransız mutfağı kitabı Mastering the Art of French Cooking 1961’de, Child 49 yaşındayken yayımlandı.

Child kitabı iki Fransız kadınla, Simone Beck ve Louisette Bertholle ile birlikte yazdı. Üçü, tarifleri Amerikan mutfağına göre neredeyse on yıl boyunca deneyip yeniden yazdı; amaçları bir şefin kendi kısaltmalarıyla değil, evdeki herkesin şaşmadan uygulayabileceği açık talimatlarla anlatmaktı. Houghton Mifflin kitabı fazla ansiklopedik bularak reddetti; 1961’de Alfred A. Knopf yayımladı ve kitap çok sattı. 11 Şubat 1963’te Boston’daki WGBH kanalı, aynı sabırlı, adım adım anlatıma dayanan The French Chef programını yayına soktu. Program on yıl boyunca ülke çapında yayınlandı ve Child’ı Amerika’da herkesin tanıdığı bir yüz yaptı.

Julia ChildKartı aç

AzimTeknoloji

Standart yük konteyneri sayesinde eşya gemiden trene, trenden kamyona hiç boşaltılmadan geçer. Malcolm McLean’in 1956’da yaygınlaştırmaya başladığı bu sistem dünya ticaretini çok ucuzlattı.

Konteynerden önce yükler tek tek taşınırdı: Çuvalları, sandıkları ve fıçıları liman işçileri gemiye taşır, gemiler de limanda çoğu zaman günlerce beklerdi. Amerikalı kamyon taşımacısı Malcolm McLean, Nisan 1956’da tankerden dönüştürülen Ideal X gemisiyle 58 konteyneri Newark’tan Houston’a gönderdi. Kendi hesabına göre parça yükü gemiye yüklemenin tonu 5,86 dolara, konteynerle ise yaklaşık 16 sente mal oluyordu. 1960’ların sonunda uluslararası standartlar kutuların ölçülerini ve onları vinçlere, kamyonlara ve birbirine kilitleyen köşe bağlantılarını belirledi; böylece her liman her konteyneri taşıyabilir oldu. Limanlarda çok daha az işçiye ihtiyaç kaldı; birçok kent de eski limanlarından uzakta yeni konteyner terminalleri kurdu.

Smithsonian / National Inventors Hall of FameKartı aç

DinginlikBilim

İnsanlar mayaların ve bakterilerin varlığından habersizken, binlerce yıl boyunca fermantasyondan yararlanarak ekmek kabarttı, sütü yoğurda ve peynire çevirdi, yiyecekleri bozulmadan sakladı.

Fermantasyonda mayalar ve bakteriler şekerleri parçalar; ortaya asit, gaz ya da alkol çıkar. Başta ekmek ve bira mayası olarak bilinen Saccharomyces cerevisiae olmak üzere mayalar, hamuru kabartan karbondioksiti ve meyve suyunu şaraba çeviren alkolü üretir. Laktik asit bakterileri sütü yoğurda, lahanayı turşuya ya da kimçiye çevirir; oluşan asit zararlı mikropları da uzak tutar. Çin’deki Jiahu adlı Neolitik köyde bulunan çanak çömlek kalıntıları, yaklaşık 9.000 yıl önce pirinç, bal ve meyveden mayalanmış bir içki yapıldığını gösteriyor. Yoğurt sözcüğü de Türkçeden birçok dile geçmiştir. Mayalanmaya canlı mikropların yol açtığını ancak 1850’lerde ve 1860’larda Louis Pasteur gösterdi; bu çalışmalar pastörizasyonun da yolunu açtı.

Rockefeller University RockEDUKartı aç

DinginlikSağlık

Akdeniz diyeti yalnızca zeytinyağı ve sebzeden ibaret değildir; UNESCO onu ürünü yetiştirmekten yemeği pişirip birlikte yemeye uzanan bir kültür olarak tanır.

UNESCO, Akdeniz diyetini ilk kez 2010’da Yunanistan, İtalya, Fas ve İspanya adına Somut Olmayan Kültürel Miras listesine aldı; 2013’te listeye Kıbrıs, Hırvatistan ve Portekiz de eklendi. Korunan şey besin değerleri değil, beceriler ve alışkanlıklardır: Tarım ve balıkçılık takvimi, pazarlar, kışlık hazırlamak, yemek pişirmek ve sofraya birlikte oturmak. Sağlık açısından ilgi daha önce, Amerikalı fizyolog Ancel Keys’le başlamıştı. Keys’in 1958’de başlayan Yedi Ülke Çalışması, yedi ülkede beslenme ile kalp hastalığını karşılaştırdı. Sonuçlar, Girit gibi yerlerde kalp hastalığının az görülmesini zeytinyağı, sebze, tahıl, baklagil ve balığa dayanan, etin az yer aldığı sofralarla ilişkilendirdi.

UNESCO Somut Olmayan Kültürel MirasKartı aç

Sıradaki kartJapon kayakçı ve dağcı Yuichiro Miura, 70 yaşından sonra Everest’in zirvesine üç kez çıktı: 2003’te, 2008’de 75 yaşında ve 23 Mayıs 2013’te 80 yıl 223 günlükken. Dört kez kalp ritmi bozukluğu ameliyatı geçirmiş olmasına rağmen yaptığı bu son tırmanışla, zirveye çıkan en yaşlı insan olarak kayıtlara geçti.Devam et →