Teknoloji: alıntılar, bilgiler ve düşünceler - 12. sayfa

İlgili konular

Bu konuya ve bağlantılı başlıklara göz atın.

Kartlar konu ve okuma biçimi üzerinden birbirine bağlanır. Aşağıdan devam edin ya da ilgili bir konuyu açın.

AzimOkuma biçimi

DinginlikOkuma biçimi

MerakOkuma biçimi

Q2063

MerakTarih

İngiltere’nin Somerset bataklıklarını aşan yükseltilmiş meşe yürüyüş yolu Sweet Track, ağaç halkalarıyla MÖ 3807’den 3806’ya uzanan kışta kesilmiş keresteye tarihlenebiliyor — yaklaşık altı binyıl öteden, tek yıl hassasiyetiyle.

Neolitik çiftçiler kazıkları, kirişleri ve kalasları önceden hazırlayıp sulak alanda neredeyse iki kilometrelik yolu — muhtemelen tek mevsimde — kurdular. Yol üstelik MÖ 3838’den kalma biraz daha eski bir hattın izini takip eder. Suya doymuş turba ahşabı korudu; gerisini ağaç halkası bilimi yaptı: Her halka bir yıldır ve kabuğun altındaki son halka, kesim mevsimini bizzat söyler. Antik çağdan kalma pek az yazılı tarih, ağaçların anlattığı bu tarih kadar güvenilirdir.

Sweet TrackKartı aç

Q2064

MerakBilim

Eylül 1859’daki güneş fırtınası, kutup ışıklarını Küba’ya dek savurdu ve telgraf donanımlarını kıvılcımlara boğdu. Bir Amerikan hattında operatörler pilleri söküp göndermeyi sürdürdü — hat iki saat boyunca yalnızca fırtınanın akımıyla çalıştı.

Fırtına vurmadan saatler önce, gökbilimci Richard Carrington tam güneş lekelerini çizerken gözlerinin önünde kör edici beyaz bir parlama patladı — tanıklık edilmiş ilk güneş püskürmesi. Boston ile Portland operatörlerinin yazışması dönemin basınında duruyor: Telle anlaşıp pilleri kestiler ve hat onlarsız daha iyi çalıştı. O boyutta bir fırtına bugün uyduları ve elektrik şebekelerini gezegen ölçeğinde sınardı; uzay havası tahmincilerinin hâlâ ‘yeni bir Carrington’dan söz etmesi bundandır.

Carrington EventKartı aç

Q2065

MerakTeknoloji

Batı Teksas’ta bir dağın derinliklerinde mühendisler, on bin yıl zaman tutmak üzere tasarlanmış bir saat kuruyor — kısmen günlük sıcaklık salınımlarıyla çalışan saat, kimse uğrasa da uğramasa da yüzyıllar boyunca tıkırdayacak.

Tasarımcı Danny Hillis fikri 1990’larda bir kışkırtma olarak ortaya attı: Ona göre uygarlık, bir sonraki çeyreğin ötesini düşünme alışkanlığını yitirmişti. İlk prototip 1999 yılbaşı gecesinden beri tıkırdıyor ve Londra Bilim Müzesi’nde yaşıyor; Jeff Bezos’un finanse ettiği, 150 metrelik bir şaftın içindeki tam ölçekli sürümün açıklanmış bir açılış tarihi yok. Saatin çanları, çaldığı her gün yeni bir dizilim çalacak biçimde tasarlandı — on bin yıl boyunca hiç tekrarlamadan.

Clock of the Long NowKartı aç

Q2103

AzimTeknoloji

Dildeki en zararlı cümle şudur: ‘Biz bunu hep böyle yaptık.’

Hopper’ın ofisinde ters çalışan bir duvar saati vardı; akrep ve yelkovan sola dönerdi ve o saati rahatça okurdu. Saat, ziyaretçilere bir şey anlatmak için oradaydı: Yön bir yasa değil, bir alışkanlıktır. Yıllarca bilgisayarların İngilizceye yakın bir dille komut alabileceğini savundu; ona bunun mümkün olmadığı söylendi. O tartışmadan doğan dil, yani COBOL, altmış yıl sonra hâlâ banka sistemlerini çalıştırıyordu.

Grace Hopper, Information Week interview (1987)Kartı aç

Q2124

AzimTarih

Nizarîler dağa sıvalı sarnıçlar oydu, uzaktaki kaynaklardan su getirdi ve aşağıdaki vadiyi taraçaladı; böylece Alamut bir ablukayı yok sayabilirdi.

Kireç taşına sarnıç oyup sıvamak, ancak hiç gelmeyebilecek bir kriz anında karşılığını veren, ağır ve gösterişsiz bir iştir. Nizarîler bunu yine de yaptı; hem de dağ kaleleri ağının tamamında, kaynaklardan gelen yeraltı kanalları ve taraçalanmış buğday ile arpa tarlalarıyla birlikte. Kaleleri, kesilip yalnız kalma varsayımı üzerine kuruluydu. Tuhaf bir güven biçimidir bu: En kötüsü olacakmış gibi inşa etmek, ki olduğunda pek bir şey değişmesin.

Alamut CastleKartı aç