Orman anaokulları, genellikle üç ile altı yaş arasındaki çocuklar için ormanı ya da başka doğal alanları asıl sınıf olarak kullanan okul öncesi programlardır. Çocuklar çoğu zaman günün büyük bölümünü, yağmurda ve soğukta da dışarıda geçirir.

Danimarka, 1950’lerin başı

Kartın devamı

Fikrin kaynağı genellikle Danimarkalı Ella Flatau olarak gösterilir. Flatau 1950’lerin başında evinin yakınındaki ormanda çocuklarla vakit geçirmeye başladı; komşuların ilgisi bu buluşmaları düzenli bir anaokuluna dönüştürdü. Almanya’da 1968’den beri resmî olmayan doğa anaokulları vardı, ama orman anaokulları ancak 1993’te resmî bir çocuk bakım biçimi olarak tanındı ve böylece devlet desteği alabilir hâle geldi. Sayıları 2005’te 450 civarındayken 2017’de 1.500’ü aştı. Model zamanla İsveç’e, İngiltere’ye, ABD’ye ve başka ülkelere de yayıldı; bazı yerlerde “orman okulu” adıyla anılıyor. Çoğunun en kötü hava için bir kulübesi ya da barınağı vardır, ama gün dışarıda oyunun etrafında şekillenir; yetişkinler oyunu yönetmez, destekler.

Kaynaklar ve ilgili okumalar

Kaynak: Forest kindergarten

İlgili kaynak: Okul öncesi eğitim

Mobil uygulamayı indir Kartlar nasıl hazırlanıyor?

İlgili kartlar

Benzer konulardaki kartlara göz atın.

DinginlikZihin

Kuş görmek ya da sesini duymak, saatlerce süren daha iyi bir ruh hâliyle ilişkili. 1.292 kişiyle akıllı telefon üzerinden yapılan 2022 tarihli bir çalışmada, o an kuş gördüğünü ya da duyduğunu bildirenler, saatler sonraki yoklamada da kendilerini daha iyi hissettiklerini söyledi.

Çalışmada, King’s College London’da geliştirilen Urban Mind uygulaması kullanıldı. Uygulama gün içinde birkaç kez katılımcılara o an ne gördüklerini, ne duyduklarını ve nasıl hissettiklerini soruyor. Soruyu o anda sormak, insanların ruh hâllerini sonradan hatırlarken yaptıkları yanılgıların önüne geçiyor. Nisan 2018 ile Ekim 2021 arasında 1.292 katılımcı bu sorulara toplam 26.856 kez cevap verdi. Kuşlarla karşılaşmanın iyi etkisi hem sağlıklı insanlarda hem de dünyada en yaygın ruhsal hastalık olan depresyon tanısı almış kişilerde görüldü. Ancak araştırmacılar bir deney yapmadı, yalnızca gözlem yaptı. Bu yüzden iyileşmenin kuşlardan kaynaklandığı kanıtlanmış değil; kuşların bulunduğu yerler başka açılardan da daha hoş olabilir.

Urban Mind studyKartı aç

DinginlikKültür

Japonca “inemuri”, çoğu zaman “orada bulunurken uyumak” diye çevrilir: Toplantıda ya da başka bir iş ve sosyal ortamda kısa süre uyuklayan kişi, o ortamın parçası sayılmaya devam eder. Bu, herhangi bir yerde uyuyakalmak demek değildir; uyuyan kişinin gerektiğinde hemen kendine gelip ortama dönmesi beklenir.

Kelime Japoncada 居眠り diye yazılır: “i” orada bulunmak, “nemuri” ise uyku demektir. Cambridge Üniversitesi’nde Japon toplumunu inceleyen ve Japonya’da uyku üzerine pek çok çalışma yayımlayan Brigitte Steger, “inemuri”nin yazısız kurallara bağlı olduğunu anlatır. Kişinin mevkii ne kadar yüksekse uyuklaması da o kadar hoş görülür. Uzun bir oturumda başı düşen kıdemli bir yönetici ya da milletvekili, kendini işine adamış, yorgunluktan bitap düşmüş biri olarak bile görülebilir; genç bir çalışana ise bu kadar hoşgörü gösterilmez. Uyuyan kişinin düzgün oturması ve seslenildiğinde cevap verebilecek kadar “orada” kalması beklenir. Kalabalık banliyö trenlerinde sık görülür, ama iş yerinde bir erdem sayılmaz; yalnızca hoş görülen bir alışkanlıktır.

InemuriKartı aç

DinginlikSağlık

Siz uyurken beyniniz gün içinde öğrendiklerinizi pekiştirir. Bu sürece bellek pekiştirme denir ve hem isim, tarih gibi bilgileri hem de bir müzik parçasını çalmak gibi becerileri kapsar. Kısa ya da sık bölünen bir uykudan sonra beyin yeni öğrendiklerini daha zor tutar.

Bellek pekiştirme, taze ve kırılgan bir anının kalıcı hâle gelmesini sağlayan yavaş bir süreçtir ve büyük bölümü uykuda gerçekleşir. 1997’de Alman araştırmacılar Werner Plihal ve Jan Born, gecenin farklı bölümlerinin farklı türde belleğe yardım ettiğini gösterdi. Yirmi sağlıklı erkek, kelime çiftlerinden oluşan listeler öğrendi ve ayna çizimi alıştırması yaptı, yani bir şekli yalnızca aynadaki yansımasına bakarak çizdi. Kelime çiftlerini hatırlama en çok, derin uykunun ağır bastığı gecenin ilk yarısında gelişti. Çizim becerisi ise en çok gecenin ikinci yarısında ilerledi; bu bölümde, canlı rüyaların görüldüğü REM uykusu daha uzun sürer. Araştırmacılar şöyle düşünüyor: Beyin uykuda günün deneyimlerini yeniden canlandırır ve yeni anıları, derinlerdeki hipokampusta tutulan geçici kayıtlardan dış katmandaki korteksin daha kalıcı ağlarına aktarır.

Harvard Medical SchoolKartı aç

AzimSağlık

CDC’nin de yaygınlaştırdığı ABD rehberine göre egzersizin bazı faydaları, egzersizi yaptığınız gün başlar. Tempolu bir yürüyüş gibi orta ya da yüksek şiddette tek bir egzersizden sonra tansiyon düşebilir, kaygı hafifleyebilir; o geceki uyku ve bazı zihinsel beceriler de iyileşebilir.

CDC (Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri), ABD’nin 1946’da Atlanta’da kurulan ulusal halk sağlığı kurumudur. Egzersizle ilgili önerileri, ABD’nin Fiziksel Aktivite Rehberi’ne dayanır. Rehberin 2018’de yayımlanan ikinci baskısı, önceki on yılın araştırmaları gözden geçirilerek hazırlandı. Eski öneriler daha çok yıllar içinde hastalıkları önlemeye odaklanıyordu; yeni baskı hemen hissedilen faydaları da sıraladı. Tek bir egzersiz, kaygıyı hafifletip tansiyonu düşürmenin yanı sıra vücudun insüline, yani kandaki şekeri hücrelere taşıyan hormona daha iyi yanıt vermesini de sağlar. Bu etkilerin çoğu düzenli hareketle büyür; kondisyon, güç ve tansiyonda kalıcı bir düşüş gibi kazanımlar ise haftalar ya da aylar alır. Rehber, haftada en az 150 dakika orta şiddette hareket önerir.

CDCKartı aç

AzimSağlık

Dünya Sağlık Örgütü’ne göre düzenli fiziksel aktivite kalbi korur, ruh hâlini iyileştirir, kaygıyı azaltır ve uykuyu düzeltir. Bu faydalar kilo vermeye bağlı değildir: Tartıda ya da aynada hiçbir değişiklik görünmese de her yapıdan ve kilodan insan bu faydaları görür.

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), enerji harcatan her hareketi fiziksel aktivite sayar: yürüyüş, bisiklet, spor, hareketli oyunlar, ev işleri ve bedensel iş. DSÖ’nün 2020 rehberi yetişkinlere haftada 150–300 dakika tempolu yürüyüş gibi orta şiddette ya da 75–150 dakika koşu gibi yüksek şiddette hareket etmeyi, buna ek olarak haftada en az iki gün kas güçlendirici egzersiz yapmayı önerir. 2022’de dünyadaki yetişkinlerin yaklaşık %31’i, yani 1,8 milyar kişi bu düzeyin altında kalıyordu. Bu faydaları kiloya bakarak ölçmek yanıltıcıdır. ABD’nin Fiziksel Aktivite Rehberi, faydaların genel olarak vücut ağırlığından bağımsız olduğunu belirtir. 2014’te on araştırmanın sonuçlarını birleştiren bir analize göre kondisyonu iyi olan fazla kilolu ya da obez kişilerin ölüm oranı, kondisyonu iyi olan normal kilolu kişilerinkine yakındı; kondisyonu zayıf olanlarda ise risk, kiloları ne olursa olsun yaklaşık iki katıydı.

WHOKartı aç

Sıradaki kartJapon demiryolu çalışanları sinyalleri, göstergeleri ve kapıları parmaklarıyla gösterip gördüklerini yüksek sesle söyler. “Göster ve söyle” anlamına gelen bu kontrol yöntemine shisa kanko denir. Japonya Demiryolu Teknik Araştırma Enstitüsü’nün 1994’teki deneyinde yöntem, basit bir görevdeki hataları neredeyse yüzde 85 azalttı.Devam et →