Ikigai DailyYazıyla kurulan dünya
Özel deneyime kamusal bir biçim veren yazarlar, cümleler ve anlatı buluşları.
İlgili konular
Kartlar konu ve okuma biçimi üzerinden birbirine bağlanır. Aşağıdan devam edin ya da ilgili bir konuyu açın.
Q0503Dante’nin Cehennem’inin açılışı. Hayatın ortasında karanlık bir ormanda kaybolan şair, cehennemden geçen bir yolculuğa başlar — yeni bir yol bulmanın öncesindeki bunalımın bir imgesi.
Q0504Benjamin Franklin’in Poor Richard’s Almanack’inden. Öfkeyle davranmanın genellikle pişmanlığa yol açtığı uyarısı — konuşmadan ya da vurmadan önce durmaya dair küçük, keskin bir ders.
Q0505Benjamin Franklin’e (1706–1790) yaygın biçimde atfedilir; ancak bu ifade yazılarında bulunamamıştır — Poor Richard’s Almanack ve Zenginliğin Yolu’nda defalarca verdiği öğüdü özetler. Finans eğretilemesi bilinçlidir: Paranın aksine bilgi içinizde birikir, çalınamaz ve her para biriminde temettü öder — muhakeme, fırsat, özgürlük.
Q0506Einstein’la yapılan bir söyleşiden. Bilginin, zaten bildiğimizi haritaladığını; hayal gücününse onun ötesine uzandığını savunur — bilimin ve sanatın yeniyi keşfetmesini sağlayan kıvılcım.
Q0507Bu söz Whitman’ın Leaves of Grass içindeki ‘Song of Myself’ şiirinden gelir. Şiir, benliği bedenlere, emeğe, doğaya ve yabancılara bağlı geniş demokratik bir sesle anlatır. Walt Whitman (1819–1892), Çimen Yaprakları ile modern şiiri yeniden şekillendiren Amerikalı şairdi.
Q0508Bu söz Gurur ve Önyargı’dan gelir. Austen’ın bağlamı önemlidir: cümle toplumsal komedidir; evlilik, para ve statü hakkında konuşma biçimlerini parlak bir kesinlikle açığa çıkarır. Jane Austen (1775–1817); zekâsı ve keskin toplumsal gözlemiyle övülen, Gurur ve Önyargı, Emma gibi eserlerin yazarı İngiliz romancıydı.
Q0509Kipling’e atfedilir. Sözcükleri bir ‘uyuşturucu’ olarak niteler; çünkü dil sarhoş edebilir, teselli edebilir, kışkırtabilir ya da iyileştirebilir — söylediklerimizde ne kadar güç olduğunun bir hatırlatması.
Q0510Bu söz Wilde’ın adlar, maskeler ve toplumsal performans üzerine töre komedisi Ciddi Olmanın Önemi’nden gelir. Nükte işler çünkü şaka, insanların uymuyormuş gibi yaptığı bir kuralı açığa çıkarır. Oscar Wilde (1854–1900); zekâsıyla ünlü, ‘Dorian Gray’in Portresi’nin yazarı İrlandalı şair ve oyun yazarıydı.
Q0511Bu söz Lady Windermere’in Yelpazesi’nden gelir. Wilde’ın aforizmaları yüzeyde parlar; ama çoğu zaman itibar, ikiyüzlülük, arzu ve saygın toplum tiyatrosunu keser. Oscar Wilde (1854–1900); zekâsıyla ünlü, ‘Dorian Gray’in Portresi’nin yazarı İrlandalı şair ve oyun yazarıydı.
Q0512Bu söz Lady Windermere’in Yelpazesi’nden gelir. Wilde’ın aforizmaları yüzeyde parlar; ama çoğu zaman itibar, ikiyüzlülük, arzu ve saygın toplum tiyatrosunu keser. Oscar Wilde (1854–1900); zekâsıyla ünlü, ‘Dorian Gray’in Portresi’nin yazarı İrlandalı şair ve oyun yazarıydı.
Q0513J. M. Barrie’nin Peter Pan’ından. Peter, ölümle bir çocuğun korkusuz merakıyla yüzleşir; nihai bilinmeyeni bir başka macera olarak yeniden çerçeveler — aynı anda hem cesaret hem masumiyet.
Q0514Patrick Henry’nin, 1775’te Virginia Kongresi önünde, kolonileri devrime çağıran haykırışı — Amerika’daki kolonileri bağımsızlık savaşına çağıran sözler.
Q0515Bu söz Walden’dan, Thoreau’nun Walden Gölü kıyısındaki sade yaşam deneyimini anlattığı kitaptan gelir. Bu bağlam önemli; o kaçışı pazarlamaz, saygın görünen sıradan hayatı teşhis eder. Henry David Thoreau (1817–1862); ‘Walden’ adlı eserinde bir gölet kıyısında sade yaşamla geçen iki yılı anlatan Amerikalı denemeciydi.
Q0516Bu söz Hamlet’ten gelir; oyun erteleme, vicdan, yas ve eylem üzerine kuruludur. Kaynak, söze basit bir motivasyon emrinden daha fazla ağırlık verir. William Shakespeare (1564–1616); yaklaşık 37 oyun ve 154 sonenin yazarı, İngiliz dilinin en büyük yazarı kabul edilir.
Q0517Bu söz Tao Te Ching geleneğiyle ilişkilidir. Kısa ve paradoksal üslubu Taocu temalara işaret eder: zorlamama, tevazu, boşluk ve bağırmaya ihtiyaç duymayan güç. Lao Tzu, geleneksel olarak Taoizm’in temel metni Tao Te Ching’in yazarı kabul edilen, yarı efsanevi antik Çinli bilgeydi.
Q0518Bu söz Alexander Pope’un ‘An Essay on Man’ adlı 18. yüzyıl felsefi şiirinden gelir; insan sınırları, gurur, akıl ve daha büyük bir düzen içindeki yerimiz üzerine düşünür. Alexander Pope (1688–1744), hiciv şiirleri ve Homeros çevirisiyle ünlenen İngiliz şairdi.
Q0519Bu söz Alexander Pope’un ‘An Essay on Man’ adlı 18. yüzyıl felsefi şiirinden gelir; insan sınırları, gurur, akıl ve daha büyük bir düzen içindeki yerimiz üzerine düşünür. Alexander Pope (1688–1744), hiciv şiirleri ve Homeros çevirisiyle ünlenen İngiliz şairdi.
Q0520Mark Twain’in Pudd’nhead Wilson’ından. Ona göre cesaret, korku duymamak değil, korkuya rağmen davranmaktır — yokluğuyla değil, ustalıkla tanımlanan yiğitlik.
Q0554Homeros’un Odysseia’sında Mentor, Athena’nın genç Telemakhos’a rehberlik etmek için kılığına büründüğü güvenilir dosttur — bilge bir rehbere bugün ‘mentor’ denmesinin nedeni budur.
Q0557‘Clue’ (ipucu), bir yumak iplik olan ‘clew’den gelir — labirentten çıkış yolunu bulmak için iplik çözen Theseus mitinden. Bir ipucu, bizi hâlâ bir gizemin içinden ‘iplik gibi’ geçirir.
Q0561‘Robot’, İngilizceye Karel Čapek’in 1920 tarihli R.U.R. oyunu aracılığıyla girdi. Çekçede zorla çalıştırma anlamındaki bir sözcükten gelir — yani adın kendisi, çalışmak için yapılmış makineler fikrini taşır.
Q0598Julius Caesar’dan (I. Perde, 2. Sahne): Cassius, Brutus’u kaderi — ‘yıldızları’ — suçlamayı bırakıp harekete geçmeye çağırır. Shakespeare astrolojiyi bir sorumluluk sorusuna çevirir: Hayatımızı kaderden çok kendi seçimlerimiz biçimlendirir.
Q0606Yaklaşık 180 Gutenberg İncili’nin çoğu kâğıda, birkaç düzinesi ise daha lüks bir malzeme olan tirşeye basıldı — baskının şafağında bile, özel baskılar vardı.
Q06251799’da Mısır’da Reşid (Rosetta) yakınlarında bulunan ve bugün British Museum’da sergilenen Rosetta Taşı, MÖ 196’da V. Ptolemaios onuruna yazılmış bir rahip fermanını taşır. Yunanca bölümü okunabildiği için anahtar oldu: Jean-François Champollion 1822’de hiyeroglifleri bu taş sayesinde çözdü ve üç bin yıllık Mısır yazısı yeniden okunur hâle geldi.